DASK Eksik Tazminat Ödemesi: Hasar ve Bedel İtirazı

DASK kapsamında ödeme yapılmış olması, hasar tutarının doğru hesaplandığını tek başına göstermez. Eksik ödeme iddiasında deprem tarihi, poliçedeki taşınmaz bilgileri, hasar tespit yöntemi ve sigorta bedeli birbirinden ayrılmalıdır.

Uyuşmazlık poliçeden mi hasar hesabından mı doğuyor?

Önce poliçede beyan edilen brüt yüzölçümü, yapı tarzı, adres ve sigorta bedeli incelenir. Ardından hasar tespitinde hangi yapısal elemanların değerlendirildiği ve hangi bedel yönteminin kullanıldığı araştırılır. DASK teminat kapsamı, konut sigortasının bütün ek teminatlarıyla aynı değildir.

Örneğin yapısal hasar ile ev eşyasının zararı ayrı değerlendirilmelidir; DASK’tan eşya tazminatı talep etmek doğru olmaz.

Eksper veya hasar raporu nasıl denetlenir?

Eksik ödeme iddiası fotoğraf, mühendislik tespiti, hasar durumu, metraj ve onarım kalemleriyle somutlaştırılmalıdır. Zemin kattaki taşıyıcı eleman hasarı ile iç cephe boya gideri aynı nitelikte değildir. Sigortacıdan ayrıntılı hesap dökümü istenmesi hesap farkını görünür kılar.

Bağımsız teknik inceleme, değerlendirmeye konu edilen yapısal hasarın poliçeye ve rizikoya göre niteliğini açıklamalıdır.

İlk ödeme ve fark alacağı

Ödenen meblağ ile talep edilen bakiye ayrı yazılmalıdır. Poliçe limiti ve uygulanabilir ödeme koşulları kontrol edilmeden “tüm onarım bedeli” istenmesi hatalı talep doğurabilir. Hasar tarihindeki ilgili genel şartlar ve poliçe özelinde hesaplama yapılmalıdır.

Banka dekontunda görülen ödeme tutarı ve ödeme tarihi, sonradan istenen farkın hesabında gösterilmelidir.

Hangi belgeler gerekli?

Poliçe ve zeyilnameler, tapu ve yapı bilgileri, hasar başvuru dosyası, ekspertiz veya tespit tutanağı, fotoğraflar, teknik rapor, hasar bedeli dökümü ve ödeme kayıtları birlikte sunulmalıdır. Başvuru yazısının alındığı tarih de önemlidir.

Yıkım, güçlendirme veya tadilatla ilgili belediye/AFAD kayıtları somut uyuşmazlıkta maddi hasar iddiasını destekleyebilir.

Uyuşmazlığın çözüm yolu

Önce sigorta kuruluşu/DASK nezdindeki itiraz ve talep kanalı değerlendirilmeli; sigorta tahkimine başvurunun somut kurum ve uyuşmazlık bakımından mümkün olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Mahkemeye gidiş, görev ve dava şartları da tarafların niteliğine göre belirlenmelidir.

Her uyuşmazlık için otomatik olarak aynı mahkeme veya aynı tahkim yolu yazılmamalıdır.

Deprem tarihindeki poliçe ve yapı verilerinin doğrulanması

DASK incelemesinde tapudaki bağımsız bölüm bilgisi, poliçede yazan metrekare ve yapı tarzı ile fiili taşınmaz özellikleri karşılaştırılır. Yenileme poliçesi varsa eski ve yeni kayıtların tarihleri tutulmalıdır. Poliçede yer alan sigorta bedelinin binanın piyasa satış bedeliyle aynı olmadığı açıklanmalı; eşya, arsa ve kapsam dışı kalemler hasar hesabına eklenmemelidir.

Teknik itirazda ölçülebilir bulgular

Yapısal zarar iddiası yalnızca sıva çatlağı fotoğrafından çıkarılmamalıdır. Taşıyıcı eleman bulguları, mahallinde yapılan inceleme, resmi hasar tespitleri ve gerekiyorsa teknik uzman görüşü birbiriyle ilişkilendirilmelidir. Aynı deprem sonrasında farklı tarihlerde düzenlenen hasar raporları mevcutsa farklılığın nedeni araştırılır. Tamir keşfi ile deprem sigortası teminatı arasındaki ayrım yazılı olarak gösterilmelidir.

Fark ödeme hesabı örneği

Kurgusal dosyada poliçe kapsamında hesaplanabilir hasar 250.000 TL, sigortacının ödediği tutar 160.000 TL ve tartışmalı indirimler 20.000 TL olsun. Talep otomatik olarak 90.000 TL değildir; indirimin hukuki ve teknik dayanağı doğrulanmalı, muafiyet, limit ve önceki ödeme kalemleri ayrı cetvelde gösterilmelidir. Talep edilen farkın her satırı dayanak rapor veya belgeye bağlanmalıdır.

Dosyanın sağlıklı değerlendirilmesi için sigorta şirketinden yalnızca sonuç yazısının değil, kararın dayandığı poliçe maddesinin, ekspertiz veya inceleme raporunun ve ödeme hesabının da istenmesi gerekir. Başvurunun muhatabı, istenen tutar ve bu tutarın hangi belgelere dayandığı başlangıçta açıklanır. İhtilafın sigorta sözleşmesine mi, üçüncü kişinin sorumluluğuna mı yoksa tıbbi veya teknik tespitin doğruluğuna mı ilişkin olduğu belirlenmeden genel bir talep ile ilerlemek eksik değerlendirmeye yol açabilir.

Yapısal hasar ile diğer zararların ayrılması

Zorunlu deprem sigortasındaki hasar hesabı, taşınmazın tamamına ilişkin piyasa değeri üzerinden yürütülemez. Başvuruda bina niteliği, brüt yüzölçümü, ilgili deprem tarihi, poliçe dönemi ve tazminata esas sigorta bedeli birlikte görülmelidir. Özellikle iç dekorasyon, ev eşyası, kira kaybı veya geçici konaklama giderleri başka bir poliçenin konusunu oluşturabilir. İtiraz edilen tespit, yapı elemanının hasar niteliği ve gider hesabı düzeyinde belirtilmelidir.

Fark ödeme talebinde bağımsız teknik raporun mevcut raporla neden ayrıştığı açıklanmalıdır. Hasarın sonraki onarım nedeniyle görünmez hale gelmesi ihtimaline karşı tarihli fotoğraflar, metraj krokisi ve varsa belediye veya ilgili kurum tespitleri korunur. Talep edilen bakiye hesabında ilk ödemenin tarihi, varsa muafiyet ve sigorta bedeli sınırı ayrıca yer almalıdır. Böylece mahkeme veya başvuru mercii, tartışmanın hasarın kapsamından mı yoksa mali hesabın yönteminden mi kaynaklandığını belirleyebilir.

Hasar dosyası kurulurken dikkat edilecek ayrımlar

Deprem sonrasında aynı bağımsız bölüm için ilk gözlem tutanağı, resmi hasar değerlendirmesi ve sigorta eksperinin farklı zamanlarda düzenlenen raporları bulunabilir. Bu raporların aynı teknik soruya cevap vermediği haller olabilir: biri yapının kullanılabilirliğine, diğeri poliçe kapsamında ödenecek zararın miktarına ilişkindir. Başvurucu raporların başlıklarını değil, saptanan somut hasar yerlerini karşılaştırmalıdır. Örneğin kolon veya kirişteki hasar iddiası bir raporda ele alınmamışsa bunun neden göz ardı edildiği sorulur; yalnızca raporların sonuç derecelerinin farklı olmasına dayanılmaz. Ayrıca onarımdan önce çekilmiş tarihlendirilebilir görüntüler ile onarım sonrası belgeler ayrı klasörde saklanmalıdır. Aynı binadaki komşu bağımsız bölümler için ödenen rakamlar, farklı alan ve hasar özellikleri nedeniyle doğrudan emsal olmayabilir. Talep hesabı poliçe limiti ve geçerli hesaplama yöntemi içinde kalacak biçimde kurulduğunda itirazın teknik çekirdeği görünür hale gelir.

İlgili başvuru örneği ve kaynaklar

Somut uyuşmazlığın delil düzeni için sigorta dilekçeleri arşivini inceleyebilirsiniz. Genel şartların yürürlükteki hali SEDDK üzerinden, tahkim usulü ise Sigorta Tahkim Komisyonu üzerinden kontrol edilmelidir.

Resmi kaynaklar: SEDDK genel şartlar · Sigorta Tahkim Komisyonu