İcra Takibinde Yetki İtirazı

İcra takibinin yanlış yerde başlatılması, borçlunun süresinde yetki itirazında bulunması halinde takibin akıbetini etkileyebilir. Ancak itirazın nereye, kaç gün içinde ve hangi sebeplerle yapılacağı takip türüne göre değişir. Genel haciz yolunda icra dairesine yapılan itiraz ile kambiyo senetlerine mahsus takipte icra mahkemesine yapılan yetki itirazı aynı usule tabi değildir.

İcra takibinde hangi icra dairesi yetkilidir?

Para ve teminat alacaklarında genel yetki kuralı borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir. Bunun yanında sözleşmenin ifa yeri, para borcunun ifa yeri veya özel kanunlardaki yetki kuralları somut ilişkiye göre başka bir icra dairesini de yetkili hale getirebilir.

Genel haciz yolunda yetki itirazı nereye yapılır?

İlamsız genel haciz yolunda borçlu, ödeme emrine karşı itirazını icra dairesine bildirir. Yetki itirazının da borca itiraz süresi içinde ileri sürülmesi gerekir. Borçlu yetkili olduğunu düşündüğü icra dairesini açıkça göstermelidir; aksi halde itiraz geçersiz sayılabilir.

Genel haciz yolunda süre kaç gündür?

Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz süresi kural olarak tebliğden itibaren yedi gündür. Yetki itirazı da bu süre içinde yapılmalıdır. Tebligatın usulsüz olduğu iddiası varsa öğrenme tarihi ve tebligatın geçerliliği ayrıca incelenir.

Kambiyo takibinde yetki itirazı nereye yapılır?

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda yetki itirazı, İİK 168 uyarınca beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle yapılır. Genel haciz yolundaki gibi yalnız icra müdürlüğüne verilen bir dilekçe yeterli olmayabilir.

Yetki itirazında hangi sebepler yazılmalıdır?

Borçlu yalnız “bu icra dairesi yetkisizdir” demekle yetinmemeli; yetkisizliğin nedenini ve yetkili icra dairesini göstermelidir. Yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, senedin ödeme yeri veya yetki sözleşmesi gibi dayanaklar somut belgeyle açıklanmalıdır.

Yetki sözleşmesi varsa takip her yerde açılabilir mi?

Hayır. Yetki sözleşmesinin geçerliliği HMK hükümlerine tabidir. Özellikle tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılan yetki sözleşmeleri ile tüketici veya gerçek kişi taraflı sözleşmeler aynı şekilde değerlendirilmez. Sözleşmedeki kayıt tek başına her durumda kesin yetki yaratmaz.

Yetki itirazı takibi kendiliğinden durdurur mu?

Sonuç takip türüne göre değişir. Genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takip işlemlerini durdurabilir. Kambiyo takibinde ise icra mahkemesinden ayrıca bir karar alınmadıkça cebri icranın devamına ilişkin özel hükümler vardır. Bu nedenle yalnız dilekçe verilmiş olması üzerinden işlem yapılmamalıdır.

Alacaklı yetki itirazından sonra ne yapabilir?

Alacaklı itirazı kabul ederek dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesini isteyebilir veya itirazın kaldırılması/iptali için uygun hukuki yola başvurabilir. Hangi yolun kullanılacağı takip türüne ve borca da itiraz edilip edilmediğine göre değişir.

Yetki itirazı ile borca itiraz birlikte yapılabilir mi?

Evet. Borçlu hem icra dairesinin yetkisiz olduğunu hem de borcun bulunmadığını ileri sürebilir. Ancak her itirazın sebebi açıkça yazılmalıdır. Sadece yetki itirazı yapılması, borcun esasına ilişkin savunmaların süresinde ileri sürülmediği durumlarda hak kaybına yol açabilir.

Yetki itirazında takip türü neden ilk kontroldür?

Yetki itirazında en sık hata, genel haciz yoluyla takip ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunun aynı usule tabi olduğunun düşünülmesidir. Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz icra dairesine ve kural olarak yedi günlük sürede yapılırken, kambiyo takibinde İİK m. 168 uyarınca yetki itirazı icra mahkemesinde ve beş günlük özel sürede ileri sürülür. Bu ayrım yanlış merciye başvurulmasını önler.

İtiraz dilekçesinde yalnız takip dosyasının bulunduğu yerin yetkisiz olduğu söylenmemeli; borçlunun hangi icra dairesini yetkili gördüğü ve bunun hukuki dayanağı da açıklanmalıdır. Yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, senedin ödeme yeri veya geçerli bir yetki sözleşmesi aynı dosyada farklı sonuçlara götürebilir.

Yetki sözleşmesi ve tüketici işlemleri nasıl ayrılır?

HMK m. 17 uyarınca yetki sözleşmesi yapabilme imkanı esas olarak tacirler ve kamu tüzel kişileri bakımından düzenlenmiştir. Bu nedenle standart sözleşmede “İzmir mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir” yazması, taraflardan biri tüketici veya tacir olmayan gerçek kişi ise tek başına aynı sonucu doğurmayabilir.

Yetki itirazı hazırlanırken tarafların sıfatı, sözleşmenin niteliği ve varsa özel yetki kuralları birlikte incelenmelidir. Özellikle tüketici, kira, iş veya taşınmaz uyuşmazlıklarında genel yetki kuralının yanında özel veya kesin yetki hükümleri bulunabileceğinden, yalnız sözleşme maddesine dayanmak yeterli değildir.

Yetki itirazı hazırlanırken hangi belgeler birlikte incelenmelidir?

Ödeme emri ve takip talebinin yanında borca dayanak sözleşme, tarafların yerleşim veya merkez bilgileri, faturalar, sevk belgeleri, senet veya çekin ödeme yeri ve varsa yetki şartı birlikte incelenmelidir. Yetki itirazının başarısı çoğu zaman tek bir adrese değil, borcun hukuki kaynağına bağlıdır.

Özellikle birden fazla borçlu bulunan takiplerde her borçlu bakımından yetki durumu aynı olmayabilir. Takip arkadaşlığı, özel yetki hükümleri ve sözleşmedeki kayıtlar birlikte değerlendirilmeden yalnız bir borçlunun adresine göre sonuç çıkarılmamalıdır.