İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu Uyuşmazlıkları

İşveren sorumluluk sigortası, bir iş kazasının meydana gelmesiyle bütün tazminat kalemlerini kendiliğinden üstlenen sınırsız bir güvence değildir. Sigortalanan faaliyet, işverenin hukuki sorumluluğu, teminat limiti ve poliçe istisnaları birlikte değerlendirilmelidir.

İş kazası ve işverenin hukuki sorumluluğu

Olayın iş kazası niteliği, işverenin kusur ve sorumluluğu ile sigortacının teminat borcu üç ayrı aşamadır. SGK tespitleri ve iş güvenliği belgeleri önem taşır.

Örneğin fabrika içindeki makine kazasında bakım tutanakları, eğitim kayıtları ve olay inceleme raporu sorumluluk değerlendirmesine esas olabilir.

Poliçenin sigortaladığı riziko

Poliçe dönemi, sigortalı işyeri, faaliyet tanımı, çalışan grubu ve teminat kapsamı somut talebe uygulanmalıdır. Manevi tazminat, faiz ve yargılama giderlerinin kapsamı ayrıca sözleşmeden incelenir.

Teminat limitinin bulunması, poliçenin kapsamı dışındaki bir talebi kapsam içine sokmaz.

SGK ödemeleri ve rücu ilişkisi

SGK tarafından yapılan yardımlar ve açılabilecek rücu davaları ile çalışanın işverene karşı özel hukuk talebi aynı kalemler değildir. Sigortacının hangi talepleri üstlendiği poliçe özel şartlarına bağlıdır.

Mükerrer tahsil veya mahsup ihtimali için ödeme tabloları ayrıca tutulmalıdır.

Hasar bildirimi ve savunma giderleri

İşveren, sigortacıya bildirimini belgelendirmeli; dava ve sulh görüşmelerinde poliçedeki onay koşullarını dikkate almalıdır. Savunma giderleri ancak uygulanabilir hüküm çerçevesinde değerlendirilebilir.

Sigortacıya bildirimin gecikmesi, olayın koşulları ve ilgili hukuk kuralları incelenmeden otomatik sonuç doğurmuş gibi anlatılmamalıdır.

Uyuşmazlıkta dosya hazırlığı

Poliçe, iş kazası tutanağı, iş güvenliği evrakı, sağlık raporları, talep ve dava dilekçeleri, SGK ödeme kayıtları ve hasar ret yazısı temel belgelerdir.

Somut sorumluluk ve teminat ayrımı yapılmadan tüm kalemler için tek tutar istenmesi tartışmayı güçleştirir.

İş kazası sorumluluğu ile poliçe borcu

Çalışanın iş kazası geçirmesi, işverenin her zarardan aynı oranda sorumlu olduğu veya sigortacının tüm bedelleri ödeyeceği anlamına gelmez. Olayın oluşumu, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, kusur ve illiyet bağı ayrı tespit edilmelidir. Sonra işverenin sorumlu olduğu kalemlerin poliçede sigortalanıp sigortalanmadığı değerlendirilir.

SGK rücu talepleri ve tazminatın farklılığı

SGK’nın yaptığı sosyal sigorta yardımları nedeniyle ileri sürdüğü rücu alacağı ile çalışanın destekten yoksun kalma, maddi veya manevi tazminat talebi aynı başlıkta incelenemez. Poliçenin hangi talepleri teminat içine aldığı ve varsa manevi tazminat istisnası ayrıca kontrol edilir. Ödenen tutarlar mükerrer hesaplamaya yol açmamalıdır.

Kurgusal makine kazası dosyası

Bir atölyede koruyucu kapağı olmayan makineden kaynaklandığı iddia edilen yaralanma için işçiye 800.000 TL, SGK’ya 200.000 TL ve faiz/giderler için ek tutar istenmiş olsun. Önce her kalemin hukuki kaynağı ve kesinleşme durumu, ardından poliçedeki kişi başı limit, dönem limiti ve gider hükümleri karşılaştırılır. Tek bir “sigorta ödesin” talebi bu ayrımı karşılamaz.

Dosyanın sağlıklı değerlendirilmesi için sigorta şirketinden yalnızca sonuç yazısının değil, kararın dayandığı poliçe maddesinin, ekspertiz veya inceleme raporunun ve ödeme hesabının da istenmesi gerekir. Başvurunun muhatabı, istenen tutar ve bu tutarın hangi belgelere dayandığı başlangıçta açıklanır. İhtilafın sigorta sözleşmesine mi, üçüncü kişinin sorumluluğuna mı yoksa tıbbi veya teknik tespitin doğruluğuna mı ilişkin olduğu belirlenmeden genel bir talep ile ilerlemek eksik değerlendirmeye yol açabilir.

Başvuru örneği ve kaynaklar

Benzer uyuşmazlıklara ilişkin sigorta dilekçe örneklerine ve sigorta hukuku makalelerine bakabilirsiniz.

Resmi mevzuat ve genel şartlar: SEDDK · Mevzuat Bilgi Sistemi

İşverenin sorumluluğu ile sigortacının borcunu ayırmak

İş kazası nedeniyle işverenden tazminat istenmesi, poliçenin aynı tutarı otomatik karşılayacağı anlamına gelmez. Önce olayın oluşu, iş güvenliği tedbirleri, kusur, zarar ve nedensellik bağı ortaya konur. Ardından poliçedeki sigortalı işyeri ve faaliyet, dönem, kişi başı limit, toplam limit ve istisnalar incelenir. Sigorta sözleşmesinin hangi sorumluluk kalemlerini güvence altına aldığı, işçinin ileri sürdüğü tüm istemlerden ayrı bir cetvelde gösterilmelidir.

SGK rücu talepleri, maddi tazminat, manevi tazminat ve yargılama giderleri aynı kapsamda değerlendirilemez. Örneğin sigortacının manevi tazminata ilişkin özel koşulu bulunup bulunmadığı somut poliçeden araştırılmalıdır. Ayrıca bir iş kazasında birden fazla zarar gören varsa toplam teminat sınırının nasıl uygulanacağı ayrı bir konudur. Başvuru yapan işverenin sigortacıya olay bildirimini ne zaman ve hangi belgelerle yaptığı da uyuşmazlık dosyasında yer almalıdır.

Birden fazla istem bulunan iş kazası dosyası

İş kazası sonrasında işçinin maddi tazminat talebi, manevi tazminat talebi ve SGK tarafından yöneltilen bir rücu istemi aynı dosyanın konusu olabilir. Ancak sigortacının bunları hangi kapsamda karşıladığı doğrudan kazanın büyüklüğünden çıkarılamaz. Örneğin poliçede kişi başına limit ve olay başına ayrı limit bulunuyorsa bunların birden çok zarar gören bakımından nasıl çalıştığı belirlenmelidir. İşveren tarafından yapılan sulh ödemesi veya kabul beyanı varsa sigortacının buna katılımı ve poliçe koşulları araştırılır. İş güvenliği raporundaki kusur tespiti ile zarar miktarına ilişkin aktüerya hesabı farklı delillerdir. Sigortacının ret yazısının hangi hesap kalemine ilişkin olduğu tek tek ayrıştırılmalıdır.