Mesleki sorumluluk sigortası uyuşmazlıklarında meslek mensubuna yöneltilen tazminat talebi ile sigortacının poliçe kapsamında ödeme yükümlülüğü aynı inceleme değildir. Poliçe dönemi, riziko tanımı, talebin bildirimi ve istisnalar ayrı ayrı ele alınmalıdır.

Hangi mesleki faaliyet sigortalanmıştır?

Poliçede tanımlanan faaliyet, kişi/işletme ve coğrafi kapsamın hangi hizmeti içerdiği belirlenmelidir. Meslek mensubunun her sözleşmesel taahhüdü sigorta teminatına otomatik girmez.

Örneğin danışmanın müşterisine verdiği tavsiyeye dayanan zarar iddiası ile sözleşmede ayrıca üstlendiği sonuç garantisi farklı hukuki ve teminat değerlendirmeleri gerektirebilir.

Olay tarihi ile talep tarihi ayrımı

Bazı poliçelerde zarara yol açan olayın gerçekleştiği tarih, bazılarında ilk tazminat talebinin ileri sürüldüğü veya bildirildiği tarih önem kazanabilir. Somut poliçedeki tetikleyici koşul incelenmeden süre sonucu çıkarılmamalıdır.

Önceki dönem olaylarının bildirimi, yenileme ve geçmişe etkili teminat kayıtları yazılı olarak kontrol edilmelidir.

Savunma giderleri ve sulh

Vekalet, uzman incelemesi ve dava giderlerinin kapsamda olup olmadığı ile sigortacı onayı gereken işlemler poliçeden okunmalıdır. Sigortacının haberi olmadan yapılan sulh, teminat ve rücu bakımından ayrı tartışma doğurabilir.

Mesleki hatanın henüz kanıtlanmamış olması, sigortacıya bildirim gerekliliğinin hiç bulunmadığı anlamına gelmez.

Teminat reddinin gerekçesi

Ret yazısında istisna hükmü, olay/talep tarihi, mesleki faaliyet tanımı ve poliçe limiti belirli olmalıdır. Genel bir “sözleşme kapsamı dışı” savunması karşısında ilgili özel şartların tam metni istenmelidir.

Üçüncü kişinin iddiasının haklılığı ile sigorta teminatının varlığı ayrı soru olarak ele alınmalıdır.

Belgeler ve başvuru stratejisi

Poliçe, teklif formu, meslek sözleşmesi, hizmet çıktıları, ilk şikayet/ihbar, üçüncü kişinin ihtarı ve sigortacı yazışmaları kronolojik olarak saklanmalıdır.

Talep sigortalı tarafından mı yoksa zarar gören üçüncü kişi tarafından mı ileri sürülüyor sorusu, hak sahipliği ve başvuru yolları için belirleyicidir.

Mesleki hata iddiası ile sigortalı faaliyet ilişkisi

Sigortalanmış mesleğin kapsamı, şikayet edilen işlemin tarihi ve hizmet sözleşmesinin içeriği birlikte incelenmelidir. Meslek mensubu hakkında talepte bulunulması sigortacının her tür borcu üstlendiği anlamına gelmez. Danışmanlık, uygulama ve üçüncü kişiye verilen zararın poliçede nasıl tanımlandığı ayrıştırılmalıdır.

Hasar bildirimi ve talep tarihinin etkisi

Bazı mesleki sorumluluk poliçelerinde yalnızca olay tarihi değil, talebin ileri sürüldüğü veya sigortacıya bildirildiği tarih de önem taşır. Bu sebeple hizmet tarihi, zarar öğrenme tarihi, ihtar, dava ve hasar bildirimi ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Poliçenin zaman bakımından kapsamı yorumlanırken özel şartlar esas alınır.

Sorumluluk ve tazminat kalemlerinin ayrımı

Kurgusal uyuşmazlıkta bir danışmanın hatalı raporu nedeniyle müşterinin 300.000 TL doğrudan zararı ve 200.000 TL beklenen kar kaybı ileri sürdüğü varsayılsın. Önce danışmanın gerçekten sorumlu olup olmadığı, ardından her kalemin poliçede teminat altına alınıp alınmadığı, son olarak limit ve muafiyet incelenir. Tek bir “toplam zarar” ifadesi hesap ve teminat uyuşmazlıklarını gizler.

Dosyanın sağlıklı değerlendirilmesi için sigorta şirketinden yalnızca sonuç yazısının değil, kararın dayandığı poliçe maddesinin, ekspertiz veya inceleme raporunun ve ödeme hesabının da istenmesi gerekir. Başvurunun muhatabı, istenen tutar ve bu tutarın hangi belgelere dayandığı başlangıçta açıklanır. İhtilafın sigorta sözleşmesine mi, üçüncü kişinin sorumluluğuna mı yoksa tıbbi veya teknik tespitin doğruluğuna mı ilişkin olduğu belirlenmeden genel bir talep ile ilerlemek eksik değerlendirmeye yol açabilir.

Başvuru örneği ve kaynaklar

Benzer uyuşmazlıklara ilişkin sigorta dilekçe örneklerine ve sigorta hukuku makalelerine bakabilirsiniz.

Resmi mevzuat ve genel şartlar: SEDDK · Mevzuat Bilgi Sistemi

Sigorta uyuşmazlığınızda poliçe, hasar dosyası ve somut belgelere göre hukuki değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin

Talebin hangi mesleki faaliyetten doğduğu

Mesleki sorumluluk sigortasında tazminat isteminin doğrudan bir meslek mensubuna yöneltilmesi tek başına teminat sonucunu belirlemez. İddia edilen hatanın sigortalı mesleki hizmet kapsamında gerçekleşip gerçekleşmediği, olayın ve talebin bildirildiği tarihler ve poliçenin hangi tetikleyici koşula bağlı olduğu incelenir. Bazı poliçelerde hata tarihi, bazılarında talebin ileri sürülmesi ve bildirilmesi ayrıca önem taşıyabilir. Bu nedenle önce talebin oluşum zinciri ve hizmet sözleşmesi ortaya konur.

Talep edilen zarar, kusur ve illiyet bağı sigorta kapsamından ayrı bir katman olarak değerlendirilir. Müvekkilin veya hizmet alanın uğradığını ileri sürdüğü zarar kalemleri; savunma giderleri, faiz ve yargılama giderlerinden ayrılır. Sigortacı mesleki hizmetin kapsam dışı olduğunu ileri sürüyorsa hangi işlem ve hangi istisnanın uygulandığı sorulmalıdır. Dosyada sözleşme, iş emri, yazışmalar, yapılan uyarılar ve meslek standardıyla ilgili belgelerin kronolojik olması değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Talep ve ihbar tarihleri neden önemlidir?

Bir müşteri mesleki hizmette hata bulunduğunu hizmetin verilmesinden aylar sonra iddia edebilir. Poliçeye göre zararın gerçekleştiği an, iddianın ilk ortaya atıldığı an veya sigortacıya bildirim tarihi farklı önem taşıyabilir. Bu nedenle hizmet sözleşmesi, teslim tutanağı, ilk şikayet yazısı, ihtarname ve sigortacıya yapılan bildirim sıralanmalıdır. Talep yalnızca sözleşmede taahhüt edilen işin tekrar yapılmasına ilişkinse bunun üçüncü kişinin hukuken talep edebildiği zarardan farkı araştırılmalıdır. Yargılama veya savunma giderlerinin kim tarafından ve hangi şartlarla karşılanacağı da poliçe özelinde incelenir. Meslek mensubunun sorumluluğunu kabul eden veya ödemeyi taahhüt eden bir yazışma mevcutsa bunun sigorta sözleşmesi bakımından etkisi ayrı değerlendirilmelidir.