Trafik kazası nedeniyle çalışılamayan dönemde gelir kaybı doğabilir. Ancak zararın hesabı ile bu zarardan trafik sigortacısının hangi kapsamda sorumlu olduğu ayrı değerlendirmelerdir; poliçe ve olay tarihinde geçerli düzenleme belirleyicidir.

Geçici iş göremezlik nedir?

Yaralanma sonrası iyileşme süresince çalışamama durumu kalıcı maluliyetten farklıdır. İş göremezlik dönemi, tedavi süreci ve işin fiili koşullarıyla somutlaştırılmalıdır.

Örneğin serbest çalışan bir ustanın üç hafta iş yapamaması iddiası, yalnızca istirahat raporuyla değil gelir ve iş kayıtlarıyla da desteklenmelidir.

Kazanç kaybı hangi belgelerle gösterilir?

Ücretli çalışan için bordro, SGK kayıtları ve fiili ücret delilleri; serbest meslek sahibi için fatura, hesap hareketleri ve önceki dönem kazançları önem taşır.

Hastalık ödeneği veya işverence yapılan ödeme gibi mahsuplar aynı kalemin iki defa tahsilini önleyecek biçimde incelenmelidir.

Tıbbi iyileşme süresi

Epikriz, istirahat raporu, tedavi ve kontrol kayıtları ile çalışma gücünün geri kazanıldığı tarih arasında tutarlılık aranır. Rapor bulunması tüm süre boyunca aynı düzeyde gelir kaybı bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.

Tedavi türü ve kişinin mesleğinin fiziksel gerekleri tıbbi değerlendirmeye konu olabilir.

Sigorta teminatı ile işleten sorumluluğu

Zorunlu trafik sigortasının kapsamı, istisnaları ve güncel mevzuat somut kaza tarihine göre belirlenir. Sigorta şirketi, araç işleteni ve sürücüye yöneltilebilecek talepler birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep muhatabına göre başvuru ve dava şartları farklılaşabileceğinden sorumlu kişi/kurum ilk aşamada netleştirilmelidir.

Başvuru ve hesap dosyası

Kaza tespit tutanağı, kusur ve tıbbi belgeler, gelir kayıtları, sigorta poliçesi, önceki ödemeler ve ayrıntılı zarar çizelgesi tek dosyada toplanmalıdır.

Hesabın varsayımları belirtilmeli, belgesiz sabit bir günlük kazanç rakamı gerçek zarar gibi sunulmamalıdır.

Çalışılamayan dönemin ispatı

Geçici iş göremezlik zararında tıbbi iyileşme dönemi ile fiilen kazanç kaybedilen dönem her olayda aynı değildir. İstirahat raporu, tedavi ve fizik tedavi kayıtları, işe dönüş tarihi ve mesleğin gerektirdiği çalışma koşulları karşılaştırılmalıdır. Serbest çalışan bir kişinin çalışamadığı haftalara ilişkin gerçek kazanç kaybının faturalar ve önceki dönem kayıtlarıyla desteklenmesi gerekir.

Muhatap ve teminatın ayrı değerlendirilmesi

Sürücü ve işletenin haksız fiil sorumluluğu ile zorunlu trafik sigortacısının teminat borcu aynı kapsamda kabul edilmemelidir. Kaza tarihinde geçerli mevzuat, poliçe limiti ve varsa sosyal güvenlik yardımları bakımından ayrı inceleme yapılmalıdır. Hangi zararın hangi muhataptan isteneceği açıkça belirtilmeden toplam tazminat hesabı sunulması talebin hukuki çerçevesini belirsizleştirir.

Örnek gelir kaybı tablosu

Kurgusal olayda yaralanan kişinin dört hafta çalışamadığı, aylık belgelenmiş net gelirinin 45.000 TL olduğu ve bu sürede işverenden 20.000 TL ödeme aldığı varsayılsın. Hesapta önce kazanç türü, fiili kayıp ve çalışma dönemi belirlenir; alınan tutarın niteliği ve mahsubu ayrıca değerlendirilir. Tıbbi sürenin otomatik olarak bir aylık ücretin tümünün kaybı kabul edilmesi yerine varsa kısmi çalışma ve diğer gelir kayıtları incelenmelidir.

Dosyanın sağlıklı değerlendirilmesi için sigorta şirketinden yalnızca sonuç yazısının değil, kararın dayandığı poliçe maddesinin, ekspertiz veya inceleme raporunun ve ödeme hesabının da istenmesi gerekir. Başvurunun muhatabı, istenen tutar ve bu tutarın hangi belgelere dayandığı başlangıçta açıklanır. İhtilafın sigorta sözleşmesine mi, üçüncü kişinin sorumluluğuna mı yoksa tıbbi veya teknik tespitin doğruluğuna mı ilişkin olduğu belirlenmeden genel bir talep ile ilerlemek eksik değerlendirmeye yol açabilir.

Başvuru örneği ve kaynaklar

Benzer uyuşmazlıklara ilişkin sigorta dilekçe örneklerine ve sigorta hukuku makalelerine bakabilirsiniz.

Resmi mevzuat ve genel şartlar: SEDDK · Mevzuat Bilgi Sistemi

Sigorta uyuşmazlığınızda poliçe, hasar dosyası ve somut belgelere göre hukuki değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin

Tıbbi süre ile fiili kazanç kaybının ilişkisi

Geçici iş göremezlik talebi değerlendirilirken yalnızca raporun gün sayısına bakmak yanıltıcı olabilir. Yaralanmanın niteliği, raporun hangi tarihler arasında çalışma kısıtlaması öngördüğü, kişinin gelir elde etme biçimi ve kazadan sonra fiilen çalışıp çalışmadığı belirlenmelidir. Ücretli çalışan, serbest meslek sahibi veya mevsimlik gelir elde eden kişilerde ispat belgeleri farklılaşabilir. Geçici dönem bitiminde devam eden bir sakatlık varsa sürekli iş göremezlik hesabı ayrı ele alınmalıdır.

Hesapta SGK ödemeleri, işverenin yaptığı ücret ödemeleri ve varsa diğer karşılamalar ayrıştırılmalıdır. Çalışamama süresince yapılan bir ödemenin hangi zarara karşılık geldiği açıklanmadan her bedelin otomatik mahsup edileceği varsayılamaz. Sigortacıya başvuru ile gerçek sorumluluğu bulunan kişiye yöneltilecek talep de aynı kapsamda olmayabilir. Bu nedenle trafik poliçesinin ilgili tarihli teminatı, zarar türü ve sorumluluk dayanağı birlikte kontrol edilir.

Gelir kaybının kurgusal hesapla açıklanması

Kurgusal olarak bir kişinin kaza öncesindeki aylık belgelenmiş gelirinin 48.000 TL olduğu, beş hafta çalışamadığı ve bu sürede çeşitli kanallardan toplam 18.000 TL ödeme aldığı varsayılsın. Basitçe beş haftalık gelirden 18.000 TL çıkarılması her dosya için doğru net zararı vermez. Gelirin net veya brüt niteliği, çalışılamayan dönemin fiili günleri, yapılan ödemenin sebebi ve varsa kısmi çalışma ayrı incelenmelidir. Serbest çalışanlarda aynı dönemin önceki yıllarla karşılaştırılması, sipariş iptalleri ve faaliyet giderlerinin sürmesi ayrıca önem kazanır. Sağlık raporunda çalışamazlık süresi bulunması ile mesleki kazanç kaybının tam ispatı aynı şey değildir. Tazminat talebi, kaza kusuru ve uygulanabilir sigorta teminatı yönünden de değerlendirilmelidir.