KEP üzerinden gönderilen ticari ihtarda “gönderildi”, “teslim edildi” ve “okundu” kayıtları aynı şeyi kanıtlamaz. Bildirimin hangi tüzel kişiye ulaştığı, içeriğinin ne olduğu ve sözleşmesel fesih veya temerrüt koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği birlikte değerlendirilmelidir.

KEP delili tam olarak neyi kanıtlar?

Kayıtlı elektronik posta (KEP), sıradan e-postanın ekran görüntüsünden farklı olarak belirli gönderim ve teslim süreçleri için hizmet sağlayıcının ürettiği doğrulanabilir kayıtlar sunar. Bir tacir, borçlu şirkete sözleşmeye dayalı ihtar gönderdiğinde tartışma yalnızca “e-posta yollandı mı?” sorusuyla bitmez. İletinin yetkili göndericiden çıkıp çıkmadığı, doğru alıcının KEP hesabına yöneltilip yöneltilmediği, teknik olarak teslim edilip edilmediği ve içeriğin ne olduğu ayrı olgulardır. BTK’nın KEP açıklamalarına göre sistem gönderim, ulaşma, okunma ve yeniden erişim yönünden delil hizmeti sağlar. Buna rağmen teknik bir olayın kaydedilmiş olması, ihtarın içerdiği hukuki iddianın doğru olduğunu veya istenen feshin kendiliğinden geçerli olduğunu kanıtlamaz.

Gönderildi, kabul edildi, teslim edildi ve okundu delilleri neden farklıdır?

Göndericinin işlemi başlatması ile alıcının posta kutusuna teslim gerçekleşmesi aynı olay değildir. KEP hizmet sağlayıcısının kabul kaydı, iletinin sistemde işleme alındığını; alıcıya teslim delili, ilgili KEP paketinin alıcı adresine ulaştırıldığını gösterir. Okundu kaydı, mevcutsa alıcı tarafında açma işleminin gerçekleştiğine ilişkin ayrı bir veridir. Okunmadı kaydı ise otomatik olarak teslim edilmediği anlamına gelmez. Bir uyuşmazlıkta sadece “gönderildi” başlıklı PDF sunulup teslim delili hiç incelenmemişse karşı tarafın ulaşma itirazı cevapsız kalabilir. Tersine, geçerli teslim delili bulunan bir iletinin açılmaması, tek başına onun hiç gönderilmediğini göstermez. Bu ayrım, sözleşmenin bildirimin ulaşmasına veya öğrenilmesine bağladığı sonuçlar bakımından önemlidir.

Okunma kaydının olmaması

Okunma delilinin bulunmaması, tek başına teslimin yapılmadığını kanıtlamaz. Zaman ve varış iddiası bakımından teslim delili bağımsız incelenir.

TTK 18/3 kapsamında ticari ihtar ve fesih nasıl değerlendirilir?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18/3. maddesi, tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürme, sözleşmeyi feshetme veya sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar için noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzayla KEP yollarını sayar. Dolayısıyla “e-posta attık” savunması ile usulüne uygun KEP bildirimi aynı düzeyde kabul edilmemelidir. Öte yandan kanuni bildirim biçiminin seçilmesi her uyuşmazlıkta tek başına yeterli değildir: fesih hakkının doğması, varsa önel verilmesi, ihtarın belirli bir talebi açıkça içermesi ve sözleşmedeki özel usul hükümleri ayrıca araştırılır. Taraflardan birinin tacir olmaması halinde TTK 18/3’ün doğrudan uygulanacağı varsayılmamalıdır; ilişkideki ilgili genel veya özel hükümler öne çıkabilir.

KEP hesabı ile standart e-posta ve UETS nasıl ayrılır?

Standart e-posta adresinden gönderilen bir ileti bazı hallerde delil olabilir; ancak KEP’e özgü hizmet sağlayıcı delilleri otomatik olarak oluşmaz. UETS ise Tebligat Kanunu kapsamında yetkili merci tebligatları için kullanılan ayrı altyapıdır. KEP üzerinden tacirler arasında ihtar gönderildi diye 7201 sayılı Kanun’daki UETS beşinci gün kuralı doğrudan uygulanmaz. Aynı şekilde bir şirketin KEP adresine yapılan özel hukuk bildirimi, o şirketin UETS adresine çıkarılmış mahkeme tebligatıyla karıştırılmamalıdır. Önce bildirim türü ve uygulanacak düzenleme belirlenir, sonra varış ve süre hesabı yapılır. Bu ayrım, özellikle dava ve icra süreleri yönünden yanıltıcı otomatik hesaplamaları önler.

Yanlış KEP adresine gönderilen ihtarda sonuç ne olur?

KEP delili alıcı adresini ve bazı kayıtlarda tüzel kişi bilgilerini gösterebildiği için delil kaydı ile sözleşmedeki muhatap karşılaştırılmalıdır. Aynı grup şirketindeki farklı tüzel kişiye, eski sözleşme tarafına veya yanlış yazılmış hesaba gönderim yapılmışsa teknik teslimin gerçekleşmesi ihtarın gerçek sözleşme muhatabına ulaştığını kendiliğinden ispatlamaz. Ticaret sicili unvanı, vergi kimliği, sözleşmede bildirilen elektronik iletişim adresi ve hesap sahibinin kimliği birlikte değerlendirilebilir. Unvan değişikliği veya şirket birleşmesinde ise tarih sıralaması ve halefiyet belgeleri önemlidir. Hata fark edildiğinde yalnızca platformda kayıt açmak yerine gerekli bildirimin doğru muhataba yeniden ve uygun usulle yapılması ihtimali ayrıca incelenmelidir.

KEP delil kayıtlarının doğrulanması ve saklanması

Ticari uyuşmazlıkta iletinin çıktısı kadar elektronik delilin aslı ve ilgili KEP paketinin bütünlüğü de önemlidir. Gönderici ve alıcı adresleri, hizmet sağlayıcı tarafından üretilen delil türü, zaman damgası, ileti kimliği, imza doğrulama bilgileri ve eklerin bütünlüğü birlikte saklanmalıdır. “Okundu” yazan tek ekran görüntüsü teknik doğrulamanın yerine geçmez. Ekte gönderildiği ileri sürülen fesih yazısının gerçekten o paket içinde bulunup bulunmadığı denetlenmelidir. Uyuşmazlık sırasında kayıtlar kaybolmuşsa KEP hizmet sağlayıcısından ilgili delillerin usulüne uygun şekilde temini gündeme gelebilir. Bunların saklama ve erişim imkanları sağlayıcıya ve yürürlükteki düzenlemeye göre kontrol edilmelidir.

Eklerin bütünlüğü

İhtar metni ayrı PDF ekinde bulunuyorsa delil ve paket kimliğiyle o ekin bağlantısı korunmalı, sonradan hazırlanmış bir metinle yer değiştirilmemelidir.

Somut örnek: Bayilik sözleşmesi feshi KEP ile bildirildiğinde

A şirketi, B şirketinin bayilik sözleşmesini ihlal ettiğini öne sürerek 3 Eylül’de KEP üzerinden fesih bildirimi gönderdiğini varsayalım. A, delil dosyasına sadece gönderici sistem kabul kaydını ekliyor; B ise aynı gün böyle bir ileti görmediğini ve sözleşmede 15 günlük düzeltme süresi bulunduğunu savunuyor. İncelemede birinci aşama, gönderinin B’nin doğru KEP hesabına teslim edilip edilmediğini ilgili delilden tespit etmektir. İkinci aşama, teslim edilen paketin ekinde hangi bildirim metninin yer aldığını doğrulamaktır. Üçüncü aşama ise feshin sözleşmede aranan ihtar ve bekleme şartlarına uygunluğunu değerlendirmektir. Teslim delili bulunsa dahi eksik ihtar içeriği veya yerine getirilmemiş önel şartı ayrı bir hukuki tartışmadır.

KEP kayıtlarına itiraz ederken hangi deliller gerekir?

Karşı taraf “bildirim hiç gelmedi” diyorsa teslim delili, hesap adresi ve zaman çizelgesi temel belgelerdir. “Yanlış şirket hesabına gitti” iddiasında sicil kayıtları, sözleşme ve hesap kimlik bilgileri gerekir. “Gönderilen ek sonradan değiştirildi” iddiasında elektronik paket, imza doğrulaması ve dosya bütünlüğü önemlidir. “İhtar ulaşmış olsa da fesih şartları yoktu” itirazında ise sözleşmedeki haklı fesih şartları, edimin ifası, önceki ihtarlar ve süre kayıtları karşılaştırılır. Farklı itiraz türlerinin aynı genel “KEP geçersizdir” cümlesiyle ileri sürülmesi, asıl çekişmenin belirsiz kalmasına neden olabilir.

KEP uyuşmazlığında başvuru ve dava yolu

KEP hizmetinin teknik işleyişine ilişkin sorun için sağlayıcı nezdinde delil temini veya kayıt incelemesi gerekebilir. Ancak para alacağı, sözleşmenin feshi ya da tazminat talebinin muhatabı ve hukuki yolu ayrı belirlenir. Tacirler arasındaki somut uyuşmazlıkta ticaret mahkemesi ve alacak takibi gündeme gelebilir; bazı ticari taleplerde dava şartı arabuluculuk ayrıca kontrol edilir. Delil tespiti veya bilirkişi incelemesinde elektronik kayıtların asılları istenebilir. KEP sağlayıcısına itiraz başvurusu, sözleşmeden veya kanundan doğan hak düşürücü süreyi yahut zamanaşımını kendiliğinden durduruyor gibi değerlendirilmemelidir.

Bildirim hazırlarken yapılabilecek üç ayrı kontrol

İlk olarak taraf sıfatını kontrol edin: ihtarın muhatabı gerçek kişi mi, limited şirket mi, yoksa sözleşmeye taraf olmayan başka bir kuruluş mu? İkinci olarak bildirimin talebini ve içeriğini denetleyin: borcun ifası, temerrüt, fesih veya sözleşmeden dönme iddiası ayrı sonuçlar doğurabilir; bildirim açık olmalıdır. Üçüncü olarak delil zincirini tamamlayın: gönderi içeriği, eki, teslim kaydı ve zaman verileri birbirleriyle eşleştirilebilir biçimde saklanmalıdır. Bu üç kontrol hem haksız fesih iddialarını hem de geçerli bir bildirimin sonradan ispat edilememesi riskini azaltır. Hukuki sonuç, yalnız sistemde görünen “başarılı” işaretine değil, somut ilişkiye ve tüm belgelere bağlıdır.

İlgili hukuki konular

Mevzuat ve kaynaklar

KEP gönderim ve teslim kayıtları, ticari sözleşme hükümleri ve bildirim içeriği birlikte incelenmelidir. Somut uyuşmazlığınız için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin