Zorunlu trafik sigortası, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen ve hukuken işletene düşen sorumluluk kapsamındaki zararları poliçe limiti içinde güvence altına alır. Ancak her trafik bağlantılı zarar bu sigortadan karşılanmaz. “Teminat dışı” kavramı ile sigortacının zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigortalıya rücu edebileceği haller de birbirinden ayrılmalıdır.

Zorunlu trafik sigortasının amacı nedir?

Trafik sigortasının temel amacı, işletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğundan doğan belirli zararları güvence altına almak ve zarar görenin tazminata erişimini kolaylaştırmaktır. Sigorta, işletenin kendi aracındaki zararı karşılayan kasko değildir. Maddi zarar, sağlık gideri, sürekli sakatlık ve ölüm teminatları ilgili limit ve koşullar çerçevesinde değerlendirilir.

Teminat dışı hal ne demektir?

Teminat dışı hal, talebin sigorta sözleşmesinin ve zorunlu trafik sigortası genel şartlarının kapsadığı risk alanına girmemesi anlamına gelir. Bu durumda sigortacının zarar görene karşı ödeme borcu doğmayabilir. Ancak ret gerekçesi somut genel şart hükmüne dayanmalı ve olayla bağlantısı gösterilmelidir.

İşletenin kendi zararı karşılanır mı?

Zorunlu trafik sigortası esas olarak üçüncü kişilere verilen zararları karşılar. İşletenin veya sigortalının kendi aracındaki maddi hasar kural olarak kasko konusudur. Aynı kazada hem karşı aracın zararı için trafik sigortası hem sigortalı aracın zararı için kasko dosyası bulunabilir.

Manevi tazminat trafik sigortasından istenebilir mi?

Manevi tazminatın zorunlu trafik sigortası teminatında olup olmadığı, yürürlükteki kanun ve genel şart düzenlemesine göre değerlendirilir. Maddi ve bedensel zarar kalemleriyle manevi zarar birbirine karıştırılmamalıdır. Talep dilekçesinde hangi zarar kaleminin hangi hukuki dayanakla istendiği açıkça ayrılmalıdır.

Araçta taşınan eşya her durumda teminat kapsamında mıdır?

Araçta taşınan mal veya eşyanın zararı, eşyanın sahibi, taşıma ilişkisi ve genel şartlardaki istisnalar bakımından ayrıca değerlendirilir. Taşınan malın işletene veya sürücüye ait olması ile üçüncü kişiye ait olması aynı sonucu doğurmayabilir. Ticari taşımalarda ayrıca taşıma sorumluluğu ve özel sigortalar gündeme gelebilir.

Yakınların talepleri nasıl değerlendirilir?

Aile veya yakınlık ilişkisi tek başına tüm talepleri otomatik olarak teminat dışına çıkarmaz. Zararın niteliği, kimin zarar gördüğü ve ilgili kanuni/genel şart düzenlemesi önemlidir. Bedensel zarar ile araç veya mal zararları farklı değerlendirilebilir.

Alkol ve ehliyetsizlik teminat dışı hal midir?

Bu tür durumlar çoğu kez “zarar görene hiç ödeme yapılmaz” şeklinde yanlış anlaşılır. Zorunlu trafik sigortasında zarar görenin korunması ile sigortacının sigortalıya rücu hakkı ayrı meselelerdir. Sürücünün alkol veya ehliyet durumu bazı hallerde rücu sebebi oluşturabilir; üçüncü kişinin talebi üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Kasıtlı olaylar nasıl değerlendirilir?

Sigortalının veya işletenin kasıtlı eylemi, sigorta tekniği bakımından rastlantısal riziko kavramıyla bağdaşmayabilir ve teminat tartışması doğurur. Ancak trafik olayının yalnız ağır kusurla gerçekleşmesi ile kasıt aynı değildir. Ceza dosyasındaki nitelendirme ve olayın oluş biçimi önemlidir.

Ret halinde hangi belgeler gerekir?

Poliçe, kaza tespit tutanağı, kusur kayıtları, hasar ve sağlık belgeleri, sigorta şirketine yapılan başvuru, şirketin yazılı ret cevabı ve varsa bilirkişi/ekspertiz raporları dosyalanmalıdır. Ret cevabında belirtilen genel şart maddesi özellikle kontrol edilmelidir.

Zarar gören hangi yollara başvurabilir?

Öncelikle sigorta şirketine gerekli belgelerle başvuru yapılır. Sonuç alınamazsa şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu gündeme gelebilir. Bazı durumlarda Güvence Hesabı da ayrı bir mekanizma olarak değerlendirilebilir. Başvuru yolu, aracın sigorta durumu ve zararın niteliğine göre belirlenmelidir.

Teminat limiti ile teminat dışılık aynı şey midir?

Bir zarar kaleminin sigorta kapsamında olması, sigortacının sınırsız sorumlu olduğu anlamına gelmez. Zorunlu trafik sigortasında her teminat türü için dönemsel limitler bulunur. Zarar limitin üzerindeyse sigortacı limit ölçüsünde sorumlu olabilir; aşan kısım işleten veya diğer sorumlulardan talep edilebilir. Bu durum “teminat dışı zarar” değildir. Ret gerekçesinde limit aşımı ile kapsam dışılığı birbirinden ayırmak gerekir.

Poliçesiz veya tespit edilemeyen araçta ne olur?

Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigortasının bulunmaması, aracın tespit edilememesi veya sigortacının ödeme güçlüğü gibi bazı özel hallerde Güvence Hesabı devreye girebilir. Güvence Hesabının hangi zarar kalemlerini hangi koşullarda karşıladığı ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle sigortacı yok diye doğrudan işletene karşı dava açmak tek seçenek olmayabilir; kazanın ve zararın niteliğine göre alternatif tazmin mekanizmaları araştırılmalıdır.

İlgili hukuki konular

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayda sözleşme ve poliçe metinleri, ödeme ve bildirim tarihleri ile güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin