Anonim şirket genel kurulunun hukuken geçerli biçimde karar alabilmesi için toplantının yalnız yapılmış olması yeterli değildir. Çağrıyı kimin yaptığı, ilan ve bildirimlerin nasıl gerçekleştirildiği, gündemin nasıl belirlendiği ve pay sahiplerinin toplantıya katılma imkanının korunup korunmadığı birlikte incelenir. Çağrıdaki her eksiklik aynı sonucu doğurmaz.

Genel kurulu kim toplantıya çağırabilir?

TTK m. 410 uyarınca genel kurul kural olarak yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Tasfiye memurları görevleriyle ilgili konularda çağrı yapabilir. Yönetim kurulunun sürekli toplanamaması veya mevcut olmaması gibi durumlarda mahkeme izniyle tek bir pay sahibinin çağrı yapabilmesi de mümkündür.

Azlığın genel kurulu toplantıya çağırma hakkı nedir?

TTK m. 411 uyarınca sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmasını isteyebilir. Esas sözleşmeyle daha düşük oran öngörülebilir.

Çağrı ilanında hangi bilgiler bulunmalıdır?

Toplantının günü, saati, yeri ve gündemi pay sahiplerinin katılım hakkını kullanmasına elverişli açıklıkta duyurulmalıdır. Esas sözleşme ve ilgili mevzuattaki ilan usulüne uyulması gerekir. Gündemin belirsiz veya yanıltıcı yazılması da pay sahipliği haklarını etkileyebilir.

Usulsüz çağrı her kararı geçersiz kılar mı?

Çağrı eksikliği ile alınan kararın hukuki sonucu, eksikliğin niteliğine ve pay sahibinin katılım hakkına etkisine göre belirlenir. Bazı durumlarda iptal davası, daha ağır hukuka aykırılıklarda butlan veya yokluk tartışması gündeme gelebilir. Sonuç otomatik olarak tek bir kategoriye bağlanmamalıdır.

Evet. Bir karar içerik itibarıyla hukuka uygun olsa bile çağrı veya toplantı usulündeki ihlal nedeniyle iptal edilebilir; tersine çağrı düzgün olsa da kararın içeriği kanuna veya esas sözleşmeye aykırı olabilir. Dava stratejisinde usul ve esas sebepleri ayrı kurulmalıdır.

Çağrısız genel kurul yapılabilir mi?

Bütün payların sahipleri veya temsilcileri toplantıda hazır bulunuyor ve hiçbiri itiraz etmiyorsa TTK m. 416 kapsamında çağrıya ilişkin usule uyulmaksızın genel kurul yapılabilir. Toplantı boyunca bu koşulun korunması gerekir.

Gündemde olmayan konu karara bağlanabilir mi?

Kanunda belirtilen istisnalar dışında gündemde bulunmayan konular genel kurulda müzakere edilip karara bağlanamaz. Pay sahibinin toplantıya katılmış olması, her gündem dışı karar bakımından otomatik rıza anlamına gelmez.

Pay sahibinin toplantıya katılamaması neden önemlidir?

Çağrı usulünün amacı pay sahibine toplantıyı öğrenme, hazırlık yapma, temsilci belirleme ve oy hakkını kullanma imkanı vermektir. Usulsüz çağrının iptal davasında etkisi değerlendirilirken ihlalin bu hakları nasıl etkilediği önem taşır.

Pay sahibine usulüne uygun çağrı yapılmış olsa bile temsilcinin vekaleti, elektronik katılım veya oy kullanma yetkisi konusunda ayrıca uyuşmazlık çıkabilir. Çağrı, katılım ve oy hakkı birbirine bağlı fakat ayrı inceleme başlıklarıdır; yalnız birindeki eksiklik diğerlerinin otomatik olarak geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Genel kurul kararına karşı hangi sürelerde hareket edilmelidir?

Genel kurul kararlarının iptali bakımından TTK m. 445 ve devamındaki süre ve dava şartları önemlidir. Çağrı usulsüzlüğü fark edildiğinde toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi, ilan kayıtları ve bildirim belgeleri gecikmeden temin edilmelidir.

İspat bakımından hangi belgeler toplanmalıdır?

Ticaret Sicili Gazetesi ilanı, esas sözleşme, çağrı mektubu, KEP veya iadeli taahhütlü bildirim, yönetim kurulu kararı, gündem, hazır bulunanlar listesi ve toplantı tutanağı temel belgelerdir. Elektronik genel kurul kayıtları varsa onlar da dosyaya eklenmelidir.

Toplantıda itirazın tutanağa geçirilmesi neden önemlidir?

Pay sahibi toplantıya katılmışsa çağrı veya gündem usulsüzlüğüne ilişkin itirazını toplantı sırasında açıkça belirtip tutanağa geçirterek sonradan açılabilecek davada ihlalin fark edildiğini ve kabul edilmediğini gösterebilir. Bununla birlikte hangi karar bakımından hangi dava şartının arandığı ayrıca değerlendirilmelidir.

İlgili hukuki konular

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Çağrı kayıtlarının eksiksiz incelenmesi

Genel kurul kararının denetiminde önce çağrıyı yapan organın yetkisi, ilan ve bildirim tarihleri, gündem ve çağrı metni incelenir. Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı, pay sahiplerine yapılan bildirimler, hazirun cetveli ve toplantı tutanağı birlikte değerlendirilmelidir. Pay sahibinin toplantıdan fiilen haberdar olması her kanuni çağrı eksikliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bunun gibi şekli bir eksiklik de her olayda kararın aynı yaptırıma tabi olduğu anlamına gelmez. Eksikliğin toplantıya katılımı veya oy kullanılmasını nasıl etkilediği ayrıca tartışılmalıdır. TTK 414 ve devamındaki kurallar ile esas sözleşmede ek şekil şartı bulunup bulunmadığı somut dosyada belirlenmelidir.

Çağrısız genel kurul ve gündem sınırı

TTK 416 kapsamında bütün pay sahipleri veya temsilcileri hazır ve itirazsız olduğunda çağrı usulüne uyulmadan genel kurul yapılabilmesinin özel koşulları bulunur. Toplantı sırasında katılım şartının devam edip etmediği ve gündem üzerinde karar alınmasının kanuni sınırları ayrı incelenir. Çağrısız toplantının mümkün olduğu bir durum ile usulsüz çağrı yapılmış toplantının sonradan bu şekilde geçerli sayılması aynı şey değildir. Genel kurulda gündeme bağlılık ilkesi de göz önüne alınmalıdır; gündemde olmayan her hususun oyçokluğu ile karara bağlanabileceği varsayılmamalıdır. Hazirun listesi ve itirazların tutanağa geçirilmesi hukuki değerlendirmenin merkezindedir.

İptal, butlan ve süre ayrımları

Çağrı usulsüzlüğüne dayanılarak TTK 445 ve devamı kapsamında kararın iptali gündeme gelebilir; bazı ağır aykırılıkların butlanla ilişkisi ise ayrı hukuki tartışmadır. Bu nedenle dava dilekçesinde yalnızca usulsüzlük denilip talep sonucunun belirsiz bırakılması doğru değildir. İptal davası bakımından kanuni dava açma süresi, taraf sıfatı ve gerekli itirazın tutanağa yazdırılması gibi koşullar somut olayda kontrol edilmelidir. Usulsüz çağrının bütün kararları otomatik hükümsüz kıldığı kabul edilmeden, hangi kararın hangi nedenle sakatlandığı gösterilmelidir. Mahkeme, işlemin dayandığı somut hukuki sebebi ve ileri sürülen delilleri ayrıca değerlendirir.

Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler

Örneğin bir pay sahibine çağrı bildirimi usule uygun yapılmamışsa önce ilgili pay sahibinin toplantıda hazır bulunup bulunmadığı, gündeme ne ölçüde ulaşabildiği ve hangi kararlara itiraz ettiği belirlenmelidir. Dava dilekçesinde bütün genel kurulun geçersizliği soyut biçimde istenmek yerine sakat olduğu ileri sürülen kararlar ve dayanak olaylar tek tek gösterilmelidir. Toplantı tutanağı, hazirun cetveli ve ilan nüshası birbirini tamamlayan belgelerdir. İptal davasındaki hak düşürücü sürenin gözden kaçırılması içerik tartışmasına girilmeden hak kaybına neden olabilir. Bu yüzden tebliğ veya toplantı tarihine ilişkin bilgi dosyanın en başında netleştirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin