Boşanma sürecinde bir eşin malvarlığını devretmesi, diğer eşte katılma alacağının karşılıksız kalacağı endişesi yaratabilir. Her devir hukuka aykırı 'mal kaçırma' değildir; hangi malın hangi tarihte edinildiği ve somut riskin ne olduğu araştırılır. Belirli koşullarda ihtiyati tedbir istenebilir.
Hangi mallar incelenir?
Mal rejiminin türü ve devam ettiği tarihler belirlenir. Evlilik öncesi edinilen mal, miras veya bağış yoluyla gelen değer ile evlilik içinde edinilen mal aynı kurallara tabi olmayabilir. Tapu, araç, şirket ve banka kayıtları; edinim tarihi ile ödeme kaynağı yönünden birlikte okunmalıdır.
Devir yapılması katılma alacağını ortadan kaldırır mı?
Türk Medeni Kanunu bazı karşılıksız kazandırmaları ve diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirleri hesaplamada değerlendirmeye ilişkin hükümler içerir. Ancak devirden söz etmek tek başına bu koşulları kanıtlamaz. İşlemin tarafları, zamanı, bedeli ve amacı somut delillerle incelenmelidir.
İhtiyati tedbir nasıl istenir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya ciddi zarar tehlikesi gibi koşullar ileri sürülmelidir. Talep belirli mal veya hakla sınırlı ve ölçülü kurulmalıdır. Genel olarak eşin bütün malvarlığına sınırsız tedbir konulacağı varsayılmamalıdır.
Hangi belgeler ikna edici olabilir?
Tapu ve araç bilgileri, edinim tarihini gösteren belgeler, devir girişimini gösteren ilan veya yazışmalar ve alacak hesabına ilişkin kayıtlar önemlidir. Deliller somut taşınmaza veya varlığa bağlanmalıdır. Tedbir talebi, asıl mal rejimi davasındaki haklılığın kesin biçimde tespiti yerine geçmez.
Başka koruma yolları var mı?
Mal rejimi tasfiyesindeki değer hesabı ve eklenecek değerler, alınmış bir tedbirden bağımsız olarak değerlendirilir. Aile konutu niteliğindeki taşınmaz için ayrıca açık rıza ve şerh hükümleri gündeme gelebilir. Her mal devri aynı dilekçeyle çözülmez.
Boşanma davası tek başına bütün malları dondurur mu?
Boşanma davasının açılması eşlerin tüm tapu, araç ve banka işlemlerini kendiliğinden yasaklamaz. Koruma isteniyorsa hangi hak için hangi mal üzerinde hangi riskin bulunduğu somut biçimde gösterilmelidir. Mal rejimi tasfiyesi dosyası açılmışsa tedbir o dosyanın kapsamıyla ilişkilendirilir. Başka bir dosyadaki tedbirin otomatik geçerli olduğu düşünülmemelidir.
Devredilmiş malın değeri nasıl incelenir?
Devir tarihi, karşılık alınıp alınmadığı ve mal rejiminin sona erdiği tarih değer hesabı bakımından önemlidir. Türk Medeni Kanunu'ndaki eklenecek değer ve üçüncü kişilere yönelik başvuru hükümlerinin koşulları ayrı ayrı incelenir. Tedbir alınmamış olması her durumda katılma alacağının yok olduğu anlamına gelmez; buna karşılık her devir de kötü niyet kanıtı değildir.
Bu konuyla ilgili Mal Rejimi Davasında İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi örneğini de inceleyebilirsiniz.