Güvenli elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında kural olarak elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Ancak her elektronik onay veya taranmış imza güvenli elektronik imza değildir; hukuki sonuç için nitelikli elektronik sertifika, imza sahibine özgülük ve imzalanan veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespit edilebilirliği önem taşır.
Güvenli elektronik imza nedir?
Kanun, elektronik imza kavramını geniş tanımlar; fakat elle atılan imza ile eşdeğer sonuç güvenli elektronik imza için öngörülmüştür. Güvenli imza, münhasıran imza sahibine bağlı olmalı, yalnız onun tasarrufundaki güvenli araçla oluşturulmalı, nitelikli elektronik sertifikaya dayanmalı ve imzalanmış elektronik veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığını ortaya koyabilmelidir.
Islak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur mu?
Evet. Güvenli elektronik imza, kanunda belirtilen istisnalar dışında elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Bu nedenle tarafların yazılı şekle tabi pek çok özel hukuk işlemini güvenli e-imza ile kurması mümkündür. Ancak “PDF üzerine görsel imza eklemek”, e-posta sonuna isim yazmak veya basit bir onay kutusunu işaretlemek aynı hukuki statüye sahip değildir.
Hangi işlemler e-imza ile yapılamaz?
Kanunların resmi şekle veya özel merasime tabi tuttuğu işlemler ile kanunda e-imza dışında bırakılan teminat sözleşmeleri bakımından güvenli elektronik imza yeterli değildir. Örneğin tapuda resmi şekle tabi taşınmaz devri, evlenme gibi işlemler yalnız e-imza kullanılarak tamamlanamaz. Somut işlemin özel şekil şartı ayrıca kontrol edilmelidir.
Nitelikli elektronik sertifika neden önemlidir?
Güvenli elektronik imzanın hukuki rejimi, nitelikli elektronik sertifika ve yetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı altyapısına dayanır. Sertifikanın kime ait olduğu, geçerlilik süresi ve iptal durumu, uyuşmazlık çıktığında imzanın doğrulanması bakımından önem taşır. Sertifika veya imza oluşturma verisinin güvenliği şüpheli hale gelirse derhal hizmet sağlayıcıya bildirim yapılmalıdır.
E-imzalı belge senet sayılır mı?
Usulüne uygun güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler, hukuk yargılamasında güçlü bir ispat aracıdır. BTK da güvenli e-imza ile oluşturulan verilerin senet hükmünde olduğunu ve aksi ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşıdığını belirtmektedir. İmzanın gerçekten güvenli e-imza olup olmadığı teknik doğrulama kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir.
İmza doğrulaması nasıl yapılır?
Belgenin yalnız görünümüne bakmak yeterli değildir. İmza sertifikasının geçerli olup olmadığı, sertifika zinciri, imza zamanı, imzalanan verinin bütünlüğü ve varsa zaman damgası kontrol edilmelidir. Belge imzalandıktan sonra içerikte değişiklik yapılmışsa doğrulama sonucu bunu gösterebilir. Bu nedenle uyuşmazlıkta orijinal elektronik dosyanın saklanması önemlidir.
E-posta veya SMS onayı e-imza yerine geçer mi?
E-posta, SMS veya platform içi onay hukuki uyuşmazlıkta delil değeri taşıyabilir; fakat bunlar kendiliğinden 5070 sayılı Kanun anlamında güvenli elektronik imza değildir. İşlemin geçerliliği yazılı şekle bağlanmışsa, basit elektronik onayın yeterli olup olmadığı işlem türüne göre ayrıca incelenir. Şekil şartı ile ispat değeri birbirinden ayrılmalıdır.
Şirketlerde e-imzayı kim kullanabilir?
Elektronik imza gerçek kişiye bağlıdır. Bir şirket adına işlem yapılacaksa, e-imzayı kullanan kişinin şirketi temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir. E-imzanın teknik olarak geçerli olması, imza sahibinin şirket adına o işlemi yapmaya yetkili olduğu anlamına tek başına gelmez.
E-imza anahtarının başkasına kullandırılması ne sonuç doğurur?
İmza oluşturma verisinin başkasına kullandırılmaması, sertifika sahibinin temel yükümlülüklerinden biridir. Kartın, PIN’in veya diğer erişim verilerinin üçüncü kişiye verilmesi ciddi ispat ve sorumluluk sorunları yaratabilir. Kayıp, çalınma veya yetkisiz kullanım şüphesinde sertifikanın iptal süreci gecikmeden başlatılmalıdır.
Zaman damgası ne işe yarar?
Zaman damgası, elektronik verinin belirli bir zamanda mevcut olduğunun ve o andan sonra değişip değişmediğinin ispatında yardımcı olur. Her işlem için zorunlu değildir; ancak sözleşme, başvuru veya bildirim tarihinde uyuşmazlık çıkabilecek işlemlerde zaman bilgisinin güvenilir biçimde doğrulanmasını güçlendirir.
E-imzalı sözleşmede uyuşmazlık çıkarsa hangi kayıtlar saklanmalı?
İmzalanmış orijinal dosya, imza doğrulama çıktısı, sertifika bilgisi, varsa zaman damgası, gönderim-alım kayıtları ve sözleşmenin önceki sürümleri birlikte saklanmalıdır. Sadece belgenin ekran görüntüsünü veya yazdırılmış kopyasını saklamak, teknik doğrulama imkanını azaltabilir.
Pratikte en sık yapılan hata nedir?
En yaygın hata, her elektronik onayı “e-imza” kabul etmektir. Önce kullanılan yöntemin 5070 sayılı Kanun anlamında güvenli elektronik imza olup olmadığı, sonra işlemin özel bir şekil şartına tabi bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Bu iki kontrol yapılmadan yalnızca dijital ortamda işlem yapılmış olması geçerlilik sonucunu tek başına göstermez.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin