Eşlerden biri evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğinde veya önemli bir konuda uyuşmazlık çıktığında çözüm her zaman boşanma davası değildir. Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinin korunması amacıyla hakimin belirli önlemler almasına imkan verir.
Hakimin müdahalesi hangi durumda istenebilir?
Eşlerden birinin aile yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya evlilik birliği bakımından önemli bir konuda uyuşmazlık çıkması halinde eşlerden biri ayrı bir koruma talebiyle mahkemeye başvurabilir. Müdahalenin amacı birliğin işleyişini korumaktır.
Hakim eşleri uyarabilir mi?
Kanun hakime eşleri yükümlülükleri konusunda uyarma ve uzlaştırmaya çalışma imkanı tanır. Uygun görülürse uzman yardımından yararlanılması da gündeme gelebilir.
Ailenin geçimine parasal katkı belirlenebilir mi?
Eşlerden birinin aile giderlerine yeterli katkı sağlamaması halinde, her eşin parasal katkısının belirlenmesi istenebilir. Eşlerin gelirleri, ev işleri ve çocuk bakımına yaptıkları katkılar birlikte değerlendirilir.
Ayrı yaşayan eş için de önlem alınabilir mi?
Ortak hayatın haklı sebeple durduğu durumlarda barınma, geçim, eşlerin mallarının yönetimi ve çocuklara ilişkin geçici önlemler gündeme gelebilir. Bu talepler boşanma davasından bağımsız olarak da değerlendirilebilir.
Borçlulara ödeme talimatı verilebilir mi?
Eşlerden biri birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmiyorsa, belirli koşullarda onun borçlularına ödemenin tamamen veya kısmen diğer eşe yapılması yönünde karar verilebilir.
Tasarruf yetkisi sınırlandırılabilir mi?
Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün güvence altına alınması amacıyla, eşlerden birinin belirli malvarlığı değerleri üzerindeki tasarruf yetkisi mahkeme kararıyla sınırlanabilir.
Aile konutu bu kapsamda nasıl korunur?
Aile konutu bakımından Türk Medeni Kanunu ayrıca özel koruma getirir. Eşin açık rızası olmadan kira sözleşmesinin feshi veya konut üzerindeki bazı tasarruflar yapılamaz; tapuya aile konutu şerhi de talep edilebilir.
Bu önlemler geçici midir?
Önlemler, onları gerektiren koşullar devam ettiği sürece uygulanır. Koşullar değiştiğinde eşlerden birinin istemi üzerine kaldırılabilir veya değiştirilebilir.
Boşanma davası açılırsa ne olur?
Boşanma veya ayrılık davası açıldığında hakimin dava süresince alacağı geçici önlemler TMK m.169 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Önceden alınmış koruma kararlarının yeni dava ile ilişkisi somut dosyada ele alınır.
Başvuruda hangi bilgiler sunulmalıdır?
Eşlerin gelir ve giderleri, çocukların ihtiyaçları, ortak yaşamın mevcut durumu, yerine getirilmeyen yükümlülük ve istenen tedbir açıkça belirtilmelidir. Banka, kira, fatura ve benzeri belgeler talebin somutlaştırılmasına yardımcı olur.
Koruyucu önlemler talep edilirken mahkemeden soyut biçimde ‘gerekli tedbirlerin alınması’ istenmesi yerine hangi yükümlülüğün ihlal edildiği ve hangi önlemin neden gerekli olduğu açıklanmalıdır. Özellikle parasal katkı isteniyorsa ailenin düzenli giderleri ile eşlerin gelir ve ödeme gücünü gösteren belgeler dosyaya sunulmalıdır.
Hakimin müdahalesi eşler arasındaki her günlük anlaşmazlığı yargısal uyuşmazlığa dönüştüren bir yol değildir. Müdahalenin evlilik birliğinin korunmasına hizmet etmesi ve talep edilen tedbirin yaşanan sorunla ölçülü olması gerekir. Koşullar ortadan kalktığında daha önce verilen önlemin değiştirilmesi veya kaldırılması ayrıca istenebilir.
Hakimin müdahalesi boşanmanın alternatifi midir?
Bu başvuru boşanma davasıyla aynı amaç ve sonucu taşımaz. Evlilik devam ederken eşlerden birinin aile birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya ortak yaşamın ekonomik ve kişisel düzeninin korunmaya ihtiyaç duyması halinde hakimden belirli önlemler istenebilir. Dolayısıyla amaç evliliği sona erdirmek değil, devam eden evlilik içinde yükümlülüklerin yerine getirilmesini ve aile düzeninin korunmasını sağlamaktır. Somut olay boşanma şartlarını da oluşturabilir; ancak iki hukuki yolun talep ve sonuçları ayrıdır.
Parasal katkının belirlenmesinde hangi unsurlar dikkate alınır?
Eşlerin aile giderlerine katılma yükümlülüğü değerlendirilirken yalnız ücret gelirleri değil, ekonomik güçlerinin bütünü ve aile yaşamının ihtiyaçları dikkate alınır. Çocukların giderleri, konut masrafları, eşlerin çalışma ve gelir durumu ile ev içi emeğin aile birliğine katkısı birlikte ele alınabilir. Hakimin belirlediği katkı, somut aile düzenini sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlar; bu nedenle standart bir oran veya herkes için geçerli sabit bir hesap yoktur.
Tasarruf yetkisinin sınırlandırılması üçüncü kişiler bakımından nasıl önem kazanır?
Eşlerden birinin malvarlığı üzerindeki tasarruflarının aile birliğinin ekonomik güvenliğini tehlikeye düşürmesi halinde kanundaki koşullarla tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilir. Taşınmazlar bakımından kararın üçüncü kişiler yönünden etkili olabilmesi için tapu siciline ilişkin işlemler ayrıca önem taşır. Bu nedenle koruma talebinde hangi malvarlığı unsurunun risk altında olduğu ve hangi işlemin önlenmek istendiği açık biçimde gösterilmelidir.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin