TCK m.135, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesini bağımsız suç olarak düzenler. Suçun oluşması için belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin bir bilginin, hukuki dayanak bulunmaksızın kayıt altına alınması gerekir. Her fotoğraf, mesaj veya dijital kayıt otomatik olarak bu suçu oluşturmaz; verinin niteliği, kayıt biçimi, hukuka uygunluk sebebi ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçu ile sınır dikkatle değerlendirilir.
TCK 135 hangi fiili cezalandırır?
Madde 135’in odağında kişisel verinin hukuka aykırı biçimde kaydedilmesi vardır. Kayıt işlemi dijital veri tabanına yazma, liste oluşturma, dosyalama, ses veya görüntü dışında bilgi depolama gibi farklı yöntemlerle gerçekleşebilir. Önemli olan, belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin bilginin kalıcı veya yeniden erişilebilir biçimde kayda alınması ve bu işlem için hukuki yetki veya geçerli rıza gibi bir hukuka uygunluk sebebinin bulunmamasıdır.
Kişisel veri ne anlama gelir?
Kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Ad, telefon numarası, adres, kimlik numarası, banka bilgisi, konum, eğitim veya çalışma bilgisi bu kapsama girebilir. Ancak ceza yargılamasında yalnız bilginin kişisel veri olması yetmez; somut kaydın TCK m.135 kapsamında hukuka aykırı şekilde oluşturulduğu ve failin bunu bilerek gerçekleştirdiği de ispatlanmalıdır.
Özel hayat görüntüsü ile kişisel veri kaydı nasıl ayrılır?
Yargıtay uygulamasında özel yaşam alanına ilişkin görüntü veya seslerin gizlice kayda alınması, olayın niteliğine göre TCK m.134 kapsamındaki özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. Bu nedenle aynı veri için doğrudan m.135 uygulanmaz; özel norm ve fiilin konusu değerlendirilir. Dosyada neyin kaydedildiği, kaydın kişinin özel yaşam alanına mı yoksa başka bir kişisel bilgiye mi ilişkin olduğu ayrıştırılmalıdır.
Hukuka aykırılık nasıl değerlendirilir?
Kayıt işleminin kanundan doğan açık bir yetkiye, sözleşmesel gerekliliğe, meşru göreve veya geçerli başka bir hukuki sebebe dayanıp dayanmadığı incelenir. Ceza hukuku bakımından KVKK’daki her aykırılık otomatik olarak TCK m.135 suçuna dönüşmez; ceza normunun unsurları ayrıca gerçekleşmelidir. Buna karşılık sırf veriye erişilebiliyor olması da kaydın hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
Özel nitelikli veriler bakımından sonuç nedir?
TCK m.135/2, kanunda sayılan siyasi, felsefi veya dini görüş, ırki köken, hukuka aykırı kaydedilen ahlaki eğilim, cinsel yaşam, sağlık durumu ve sendikal bağlantı gibi veriler bakımından daha ağır sonuç öngörür. Bu durumda temel cezaya artırım uygulanır. Bu nedenle kaydedilen bilginin içeriği yalnız suçun maddi konusunu değil, cezanın belirlenmesini de etkileyebilir.
Kaydetme ile verme veya ele geçirme suçu arasındaki fark nedir?
TCK m.135 kaydetmeyi, m.136 ise kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirmeyi düzenler. Fail veriyi yalnız oluşturup saklamışsa m.135; başkasına aktarmış, yaymış veya hukuka aykırı biçimde elde etmişse m.136 gündeme gelebilir. Tek olayda birden fazla hareket bulunduğunda fiillerin zaman ve amaç bakımından bağımsızlığı ayrıca değerlendirilir.
Hangi deliller önem taşır?
Telefon ve bilgisayar incelemeleri, veri tabanı kayıtları, bulut depolama içerikleri, mesajlar, e-posta yazışmaları, erişim logları ve tanık anlatımları önem taşıyabilir. Dijital delilin kimden elde edildiği, bütünlüğünün korunup korunmadığı ve hukuka uygun yöntemle toplanıp toplanmadığı da değerlendirilir. Salt ekran görüntüsü veya kaynağı belirsiz dosya, olayın diğer delilleriyle desteklenmeden her zaman yeterli olmayabilir.
Failin kastı nasıl belirlenir?
Suç kasten işlenebilir. Failin kaydettiği bilginin kişisel veri niteliğini ve kayıt işleminin hukuka aykırı olduğunu bilerek hareket etmesi gerekir. Yanlışlıkla oluşan teknik kayıtlar, otomatik sistem çıktıları veya yetkili görevin normal sonucu olan kayıtlar aynı şekilde değerlendirilemez. Kast, kayıt yöntemi, tekrar, gizleme davranışları ve dosyanın diğer koşullarından çıkarılabilir.
Şikayet şartı var mıdır?
TCK m.139, kişisel verilerin kaydedilmesi suçunu şikayete bağlı suçlar dışında bırakır. Bu nedenle soruşturma ve kovuşturma, kanundaki genel koşullar çerçevesinde resen yürütülebilir. Mağdurun şikayetten vazgeçmesi de şikayete bağlı suçlarda olduğu gibi davayı kendiliğinden sona erdirmez. Bununla birlikte mağdur beyanı ve delil sunumu soruşturmanın kapsamı bakımından önemini korur.
Kamu görevlisi veya meslek kolaylığından yararlanılması ne doğurur?
TCK m.137, m.135 ve m.136’daki suçların kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesini nitelikli hal olarak düzenler. Sağlık, finans, insan kaynakları veya kamu veri sistemlerine yetkili erişimi bulunan kişinin bu erişimi amaç dışı kullanması bu nedenle ayrıca incelenir.
Savunmada hangi ayrımlar kontrol edilmelidir?
Öncelikle verinin gerçekten kişisel veri olup olmadığı, kaydetme fiilinin fail tarafından yapılıp yapılmadığı, hukuka uygunluk sebebi bulunup bulunmadığı ve fiilin TCK m.134 ya da m.136 gibi başka bir suç tipine girip girmediği kontrol edilmelidir. Dijital materyalin aidiyeti, erişim yetkisi ve teknik incelemenin güvenilirliği de savunmanın temel başlıkları arasındadır.
Mahkumiyet için neyin ispatlanması gerekir?
Mahkumiyet için hukuka aykırı kaydetme fiili, verinin niteliği, failin kastı ve delilin sanıkla bağlantısı her türlü makul şüpheyi aşacak şekilde ortaya konulmalıdır. Ceza sorumluluğu yalnız KVKK ihlali veya veri sahibinin rahatsızlığı varsayımına dayandırılamaz. Mahkeme, hangi verinin hangi yöntemle ve neden hukuka aykırı kaydedildiğini somutlaştırmalıdır.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın delilleri, tarihleri, suç vasfı ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Özel nitelikli verilerin kaydedilmesi neden daha ağırdır?
TCK m.135 belirli hassas veri kategorilerinin hukuka aykırı kaydını daha ağır yaptırıma bağlar. Siyasi, felsefi veya dini görüş, ırksal köken, cinsel yaşam, sağlık durumu veya sendikal bağlantı gibi verilerin gerçekten bu kategoriye girip girmediği somut içerik üzerinden belirlenmelidir.
Kamu görevlisi veya mesleki yetki kullanılması nitelikli hal midir?
TCK m.137 kişisel verilere ilişkin suçların kamu görevlisinin yetkisini kötüye kullanması veya mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanması suretiyle işlenmesini nitelikli hal sayar. Failin mesleği tek başına yeterli değildir; suçun bu yetki veya erişim imkanı kullanılarak işlenmesi gerekir.
Zincirleme suç ve birden fazla mağdur nasıl değerlendirilir?
Aynı kişiye ait verilerin farklı zamanlarda aynı suç işleme kararıyla kaydedilmesi zincirleme suç hükümlerini gündeme getirebilir. Birden fazla kişiye ait veriler bakımından ise mağdur sayısı ve her veri setine yönelik eylemin bağımsızlığı ayrıca değerlendirilmelidir; toplu dijital ele geçirme otomatik olarak tek suç sonucu doğurmaz.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin