Alacak rehin veya ipotekle teminat altına alınmışsa kural olarak alacaklının önce teminatı paraya çevirerek tahsil yoluna başvurması gerekir. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, haciz yolundan farklı ödeme emri, itiraz ve satış hükümlerine tabidir. Teminatın türü, alacağın ilama veya ipotek akit tablosuna dayanması ve borçlunun kim olduğu takip yolunu belirler.

Rehnin paraya çevrilmesi yolu nedir?

Bu takipte amaç, rehinli taşınır veya ipotekli taşınmazın cebri satışından elde edilen bedelle teminat altındaki alacağı karşılamaktır. Alacaklı doğrudan borçlunun diğer mallarını haczettirmek yerine önce rehin konusu maldan tahsil arar. Rehin bedeli borcu karşılamazsa şartları oluştuğunda kalan kısım için diğer takip yolları gündeme gelebilir.

Önce rehne başvurma kuralı nedir?

İİK m.45, rehinle temin edilmiş alacaklarda kural olarak önce rehnin paraya çevrilmesini öngörür. Kanunda bu kuralın istisnaları bulunur. Özellikle kambiyo senedi, tüketici işlemleri, kamu alacağı veya teminatın niteliği gibi durumlarda özel hükümler kontrol edilmelidir. Yanlış takip yolu şikayete konu olabilir.

Taşınır rehni ile ipotek takibi aynı mıdır?

Her ikisi de rehnin paraya çevrilmesi başlığı altında yer alsa da taşınır rehni ile taşınmaz ipoteğinin kuruluşu, sicili, ödeme emri ve satış işlemleri farklı özellikler taşır. İpotekli takipte tapu kaydı ve resmi senet, taşınır rehninde ise rehin sözleşmesi ve varsa sicil kaydı önemlidir.

İlamlı ve ilamsız rehin takibi nasıl ayrılır?

Alacak veya rehin hakkı ilam veya ilam niteliğinde belgeye dayanıyorsa ilamlı takip hükümleri gündeme gelebilir. İpotek akit tablosunun kayıtsız şartsız para borcu ikrarı içerip içermemesi de takip türünü etkileyebilir. Dosyanın başında dayanak belgenin niteliği doğru sınıflandırılmalıdır.

Borçlu ödeme emrine nasıl karşı koyabilir?

Takip türüne göre borca, faize, yetkiye veya rehin hakkına yönelik itiraz ve şikayet yolları farklı süre ve mercilere tabidir. Genel haciz yolundaki yedi günlük itiraz süresinin her rehin takibine aynen uygulanacağı varsayılmamalıdır. Ödeme emrinin türü ve üzerindeki kanun yolu açıklaması dikkatle incelenmelidir.

İpotek borçlusu ile asıl borçlu farklı olabilir mi?

Bir kişi başkasının borcu için kendi taşınmazını ipotek edebilir. Bu durumda kişisel borçlu ile taşınmaz maliki farklıdır. İpotek veren üçüncü kişinin sorumluluğu kural olarak rehin konusu taşınmazla sınırlı olabilir; ayrıca kişisel borç taahhüdü bulunup bulunmadığı resmi senetten anlaşılır.

Rehin satışından önce kıymet takdiri yapılır mı?

Rehinli malın cebri satışı öncesinde değeri belirlenir ve ilgililere bildirilir. Kıymet takdirine karşı şikayet süresi kısa olduğundan raporun tebliği takip edilmelidir. Özellikle ipotekli taşınmazlarda tapu takyidatları, imar durumu ve emsal değerler satış kıymetini etkiler.

Elektronik ihale rehinli mallarda da uygulanır mı?

Cebri satış sistemi kapsamındaki rehinli taşınır ve taşınmazların satışında UYAP e-Satış yöntemi uygulanabilir. Artırma ilanı, teminat, teklif ve ihale sonuçları elektronik sistemde yürütülür. Rehinli alacaklının ihaleye katılım ve alacağını mahsup imkanı somut satış koşullarına göre değerlendirilir.

Satış bedeli borcu karşılamazsa ne olur?

Rehinli malın satış bedeli alacağın tamamını karşılamazsa İİK’daki koşullara göre alacaklıya rehin açığı belgesi verilmesi ve kalan alacak için haciz veya iflas yoluna başvurulması gündeme gelebilir. Eksik kalan miktarın hesabında satış giderleri ve rehnin kapsadığı feriler önemlidir.

Satış bedeli fazla çıkarsa ne olur?

Rehinli alacak ve öncelikli giderler ödendikten sonra artan bedel, taşınmaz üzerindeki diğer haciz ve hak sahipleri dikkate alınarak dağıtılır; bakiye varsa mal sahibine kalır. Rehinli alacaklının teminat kapsamını aşan tutara otomatik önceliği yoktur.

Birden fazla ipotek varsa sıra nasıl belirlenir?

Taşınmaz üzerindeki ipoteklerin derecesi ve sırası tapu sicilindeki kayıtlarla belirlenir. Sabit derece sistemi, boşalan dereceye ilerleme sözleşmeleri ve sonraki hacizler satış bedelinin dağıtımını etkileyebilir. Tapu takyidat belgesi satış öncesinde mutlaka incelenmelidir.

Rehin sona ermişse takip yapılabilir mi?

Borç ödenmiş, rehin terkin edilmiş veya teminat hukuken sona ermişse rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip şartları bulunmayabilir. Ancak tapudaki terkin ile temel borcun sona ermesi aynı kavram değildir. Ödeme, ibra ve terkin kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

Takip öncesinde hangi belgeler gerekir?

Rehin veya ipotek sözleşmesi, resmi senet ve tapu kayıtları, borç sözleşmesi, hesap özeti, ödeme ve ihtar kayıtları, rehnin kapsamını gösteren belgeler ve varsa önceki dereceli rehinlerin bilgileri hazırlanmalıdır. Takip yolu bu belgelerin hukuki niteliğine göre seçilmelidir.

İlgili hukuki konular

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin