Taşınır mal haczinde icra memuru, borçlunun zilyetliğinde bulunan ve ekonomik değeri olan malları kanundaki sınırlar içinde haczedebilir. Ancak her eşyanın haczi mümkün değildir. Borçlu ve ailesinin zorunlu kullanımındaki bazı eşyalar ile üçüncü kişiye ait mallar bakımından özel koruma ve istihkak hükümleri uygulanır. Haciz ile malın fiilen muhafaza altına alınması da aynı işlem değildir.
Taşınır haczi nasıl yapılır?
İcra dairesi haciz talebi üzerine borçlunun adresinde veya malın bulunduğu yerde haciz işlemi yapabilir. Haczedilen malın cinsi, miktarı, ayırt edici özellikleri ve tahmini değeri tutanağa yazılır. Günümüzde araç ve bazı sicilli mallar elektronik sistem üzerinden de haczedilebilir. Fiili haciz ile kaydi haciz ayrımı önemlidir.
Her ev eşyası haczedilebilir mi?
İİK m.82 borçlu ve aynı çatı altında yaşayan ailesi için lüzumlu bazı eşyaları haciz dışında bırakır. Ancak aynı amaçla kullanılan birden fazla eşya, yüksek ekonomik değerdeki lüks nitelikte mallar veya mesleki faaliyetin niteliğine göre değerlendirme farklılaşabilir. Haczedilmezlik her eşya için somut kullanım amacı üzerinden incelenir.
Meslek için gerekli araçlar korunur mu?
Borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için zorunlu olan bazı araç ve gereçler haczedilmezlik kapsamında olabilir. Korumanın kapsamı işin sermaye ağırlıklı mı yoksa kişisel emek ağırlıklı mı olduğuna göre değişebilir. Ticari işletmedeki her makinenin “meslek için gerekli” denilerek hacizden çıkarılması mümkün değildir.
Haciz ile muhafaza arasındaki fark nedir?
Haciz, mal üzerinde cebri icra yetkisi kurulmasıdır; muhafaza ise haczedilen malın borçlunun elinden alınarak yediemine veya uygun depoya bırakılmasıdır. Her hacizde eşyanın fiziksel olarak götürülmesi zorunlu değildir. Muhafaza kararı verilirken malın değeri, gideri ve satış kabiliyeti göz önünde tutulur.
Yediemin kimdir ve sorumluluğu nedir?
Hacizli mal kendisine bırakılan yediemin, malı korumak ve istendiğinde icra dairesine teslim etmekle yükümlüdür. Hacizli mal üzerinde izinsiz tasarruf, malın kaybı veya zarar görmesi hukuki ve bazı durumlarda cezai sonuç doğurabilir. Yediemin teslim tutanağı malın durumu bakımından önemlidir.
Üçüncü kişiye ait mal haczedilirse ne olur?
Haciz mahallindeki malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülebilir. Bu durumda istihkak prosedürü işletilir. Malın kimin zilyetliğinde olduğu, fatura ve ödeme kayıtları, sözleşmeler ve malın kullanım biçimi ispat yükünü etkiler. Üçüncü kişi iddiasını haciz tutanağına derhal yazdırmalıdır.
Araç haczi nasıl uygulanır?
Motorlu araçlara UYAP üzerinden elektronik haciz konulabilir ve bu kayıt trafik siciline işlenir. Aracın fiilen yakalanıp muhafaza altına alınması ayrı aşamadır. Araç üzerindeki rehin, vergi borcu ve önceki hacizler satış bedelinin dağıtımını etkileyebilir.
Haciz tutanağına itiraz edilebilir mi?
Haciz sırasında haczedilmezlik, ölçüsüz haciz veya icra memurunun kanuna aykırı işlemi bulunduğu düşünülüyorsa İİK m.16 kapsamında şikayet yolu gündeme gelebilir. Şikayet süresi çoğu durumda işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. İstihkak iddiasının ise kendine özgü süre ve prosedürü vardır.
Ölçüsüz haciz ne demektir?
İcra, alacağı karşılamaya yetecek miktarda mal üzerinde yürütülmelidir. Borç ve takip giderleriyle açıkça orantısız şekilde çok sayıda veya yüksek değerli malın haczi ölçülülük tartışması yaratabilir. Ancak hangi malın kolay satılabileceği ve üzerinde başka takyidat bulunup bulunmadığı da değerlendirmeye dahildir.
Hacizli taşınır ne zaman satılır?
Satış, kanuni süre içinde talep edilmeli ve satış gideri yatırılmalıdır. Taşınır satışları da elektronik artırma sistemi üzerinden yürütülebilir. Malın kıymeti, muhafaza gideri ve bozulma riski satış takvimini etkileyebilir. Süresinde satış istenmemesi haczin kalkmasına yol açabilir.
Çabuk bozulan mallarda ne yapılır?
Bozulma veya hızlı değer kaybı riski bulunan mallarda satışın gecikmesi tarafların zararına olabilir. İİK, niteliği gereği hızlı paraya çevrilmesi gereken mallar için özel uygulamalara imkan tanır. Haciz tutanağında malın özellikleri ve muhafaza koşulları doğru gösterilmelidir.
Haciz sırasında hangi belgeler saklanmalıdır?
Haciz tutanağı, fotoğraf ve seri numarası kayıtları, fatura veya mülkiyet belgeleri, yediemin teslim tutanağı, araç sicil kaydı, değer tespit belgeleri ve üçüncü kişinin istihkak iddiasına ilişkin evrak daha sonraki şikayet veya davalar için saklanmalıdır.
Borçlu hacizli malı kullanmaya devam edebilir mi?
Mal borçlunun veya bir yedieminin elinde bırakılmışsa kullanımın kapsamı malın korunması ve icra dairesinin talimatlarıyla sınırlıdır. Hacizli malı satmak, gizlemek veya değerini azaltacak şekilde tasarruf etmek hukuki sonuç doğurabilir. Haciz şerhi mülkiyeti kendiliğinden alacaklıya geçirmez.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin