Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçinin çalışıp çalışmayacağı ile bu çalışmanın karşılığının nasıl ödeneceği İş Kanunu m.44 ve m.47’de düzenlenir. İşçi tatil yaparsa o günün ücretini kaybetmez; çalışırsa ayrıca bir günlük ücret daha gündeme gelir. Uyuşmazlıkta tatil gününün niteliği, fiili çalışma ve ödeme kayıtları ayrı ayrı incelenmelidir.
Hangi günler ulusal bayram ve genel tatil kapsamındadır?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri özel kanunlarda belirlenir. İş Kanunu bu günlerin hangi tarihler olduğunu tek tek saymak yerine, kanunlarda tatil kabul edilen günlerdeki iş ilişkisini düzenler. Hesap yapılırken ilgili yıldaki resmi tatil takvimi ve yarım gün kabul edilen süreler dikkate alınmalıdır.
İşçi resmi tatilde çalışmak zorunda mıdır?
Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde düzenleme varsa öncelikle bu hüküm incelenir. Sözleşmede hüküm bulunmaması halinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma için işçinin onayı aranır. Ancak onayın varlığı, çalışılan gün karşılığı ek ücretin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Resmi tatilde çalışmayan işçi ücret alır mı?
Evet. Kanun kapsamındaki işçi, ulusal bayram veya genel tatil gününde çalışmazsa o günün ücretini iş karşılığı olmaksızın tam olarak alır. Aylık ücretli işçide bu tutar çoğu zaman aylık ücretin içinde bulunur. Uyuşmazlık genellikle tatil gününde fiilen çalışılması halinde doğan ilave alacak üzerinde çıkar.
Tatil gününde çalışan işçinin ücreti nasıl hesaplanır?
İşçi tatil yapmayarak çalışırsa, normal günlük ücretine ek olarak çalışılan her gün için bir günlük ücret daha ödenir. Çalışma süresinin ayrıca fazla çalışma sınırlarını aşması halinde fazla mesai yönünden ayrı değerlendirme gerekebilir. Ücret hesabı dönemsel ücret değişikliklerine göre yapılmalıdır.
Yarım gün resmi tatiller nasıl değerlendirilir?
Kanunen yarım gün tatil kabul edilen günlerde çalışmanın süresi ve tatilin başladığı saat önemlidir. İşçinin yalnız tatil bölümünde mi yoksa bütün gün mü çalıştığı kayıtlarla belirlenmelidir. Hesabın tam gün üzerinden yapılabilmesi için ilgili resmi tatil düzenlemesiyle fiili çalışma süresi birlikte incelenir.
UBGT çalışması nasıl ispatlanır?
Vardiya listeleri, puantajlar, elektronik giriş-çıkış kayıtları, işyeri yazışmaları, satış veya sevkiyat kayıtları, görev çizelgeleri ve tanık anlatımları başlıca delillerdir. Özellikle kesintisiz faaliyet gösteren işyerlerinde işyerinin açık olması tek başına davacının çalıştığını kanıtlamaz; işçinin kişisel çalışma kaydı aranır.
Bordroda tahakkuk varsa tekrar talep edilebilir mi?
Bordroda UBGT tahakkuku bulunması, o bordro dönemindeki ödemenin kapsamı bakımından önemlidir. İmzalı bordro, banka ödemesi ve ihtirazi kayıt birlikte değerlendirilir. Bordrodaki tahakkukun sembolik veya gerçekte çalışılan günlerden daha az olduğu ileri sürülüyorsa bunun somut delille gösterilmesi gerekir.
Tanıkların aynı işyerinde çalışmış olması neden önemlidir?
Tanığın hangi resmi tatillerde işyerinde bulunduğunu bilmesi gerekir. Davacıyla aynı dönem ve vardiyada çalışmayan bir tanığın yıllar boyunca tüm tatil çalışmalarını bilmesi beklenmez. Bu nedenle tanığın SGK hizmet dökümü ve çalışma dönemi, anlatımın hangi zaman aralığını ispatlayabileceğini belirler.
Resmi tatil ücretinde zamanaşımı nasıl uygulanır?
UBGT alacağı ücret niteliğinde işçilik alacağıdır. Talep tarihindeki zamanaşımı düzenlemesi ve çalışma dönemine ilişkin geçiş hükümleri kontrol edilmelidir. Dava öncesi zorunlu arabuluculukta da ulusal bayram ve genel tatil alacağı ayrı kalem olarak belirtilmelidir.
UBGT alacağı ile fazla mesai birlikte talep edilebilir mi?
Aynı hafta içinde hem resmi tatil çalışması hem de haftalık çalışma süresinin aşılması söz konusu olabilir. Ancak hesaplama yapılırken aynı çalışma saatlerinin mükerrer biçimde değerlendirilmemesi gerekir. Bilirkişi hesabında haftalık çalışma çizelgesi ile tatil günleri aynı takvim üzerinde gösterilmelidir.
İş sözleşmesindeki “ücrete dahildir” kaydı geçerli midir?
Ulusal bayram ve genel tatil ücretinin kanuni niteliği nedeniyle genel ve belirsiz sözleşme hükümleri her durumda işçinin bu haktan vazgeçtiği şeklinde yorumlanmaz. Sözleşme hükmünün kapsamı, işçinin fiili çalışması ve kanunun emredici düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Dava dosyası nasıl hazırlanmalıdır?
Tatil günleri yıllara göre listelenmeli, hangi günlerde çalışıldığı somutlaştırılmalı ve bordro-banka kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır. Tanıkların çalışma dönemleri belirlenmeli ve işyerinin vardiya sistemi açıklanmalıdır. Bu yöntem toplu ve soyut bir “tüm tatillerde çalıştım” iddiasından daha güçlü bir ispat zemini sağlar.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih, işyeri uygulaması ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin