12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Paket bir infaz veya genel af düzenlemesi değil; hukuk yargılaması, icra ve elektronik satış, tazminat hesabı, kanuni faiz, idari yargı ve ceza muhakemesindeki bazı başlıkları birlikte değiştiren geniş bir usul ve uygulama paketidir. Bu nedenle tek cümlelik “ne değişti?” özeti yerine, somut dosyayı etkileyen başlığın ayrı incelenmesi gerekir.
Hukuk yargılamasında amaç dosyaların daha hızlı ilerlemesi
Paketin önemli bölümlerinden biri hukuk yargılamasının etkinliğine ilişkin değişikliklerdir. Duruşma aralıkları, bazı usul işlemleri, kısmi dava ve belirsiz alacak davası gibi alanlarda yeni kurallar getirildi. Buradaki kritik nokta, devam eden dosyalarda yalnız yeni kanun metnine bakmamak; değişikliğin yürürlük ve geçiş hükmünün o davaya uygulanıp uygulanmadığını da kontrol etmektir.
Özellikle parasal sınırlar veya kanun yolu bakımından, davanın açıldığı tarih ile karar tarihi farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle eski bir davaya yeni rejimin bütünüyle uygulanacağı varsayımı güvenli değildir.
Belirsiz alacak davası kaldırıldı, kısmi davada artırma sistemi değişti
7589 sayılı Kanunla HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı. Bunun yerine kısmi davaya ilişkin 109. maddeye yeni bir fıkra eklendi. Buna göre talep konusunun yalnız bir kısmı dava edilmişse, tahkikat sona erinceye kadar talep bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve bu artırım bakımından iddia veya savunmanın genişletilmesi yasağı uygulanmaz.
Yeni düzenleme ayrıca artırılan kısım yönünden zamanaşımının ilk dava tarihinde kesilmiş sayılmasını öngörüyor. Bu değişiklik özellikle işçilik, tazminat ve miktarı yargılama sırasında netleşebilen para alacaklarında önemlidir. Devam eden davalarda ise yürürlük ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir; yeni sistemin her eski dosyaya aynı biçimde uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Kanuni faiz sistemi değişti
Kanuni faiz bakımından sabit oran yaklaşımından reeskont oranına bağlı bir sisteme geçildi. Adalet Bakanlığının paket açıklamasına göre kanuni faiz, belirlenen hallerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni esas alınarak belirlenecek. Bakanlık 2026 yılı için bu oranı yüzde 31 olarak açıkladı.
Bu değişiklik özellikle tazminat ve para alacağı davalarında önemlidir. Ancak her alacakta otomatik olarak aynı faiz uygulanmaz. Sözleşmesel faiz, ticari faiz, temerrüt faizi veya özel kanundaki faiz hükümleri ayrı olabilir. Önce alacağın hukuki niteliği belirlenmelidir.
Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma hesabında yeni sistem
Paket, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan zararlar ile ölüm halinde destekten yoksun kalma zararlarının hesaplanmasına ilişkin yöntemde de değişiklik yaptı. Faizin hangi dönem için uygulanacağı ve ifa amacıyla yapılmış peşin ödemelerin hesaptan nasıl düşüleceği yeniden düzenlendi.
Bu başlık özellikle trafik kazası, iş kazası ve diğer haksız fiil dosyalarında önem taşır. Eski tarihli bilirkişi raporunun yeni kanun döneminde aynen kullanılabileceği varsayılmamalı; olay ve dava tarihine göre hangi hesap rejiminin uygulanacağı kontrol edilmelidir.
İcra ve elektronik satışta neler değişti?
Elektronik satışlarda teminat, teklif alt sınırı ve ihale bedelini yatırmayan teklif sahibinin sonuçları daha ayrıntılı hale getirildi. Belirli miras ortaklıklarına konu taşınmazlarda ilk artırmanın yalnız mirasçılar arasında yapılabilmesine ilişkin özel bir usul de getirildi.
Bunun yanında vesayet altındaki kişilere ait bazı malların satışının UYAP e-satış sistemi üzerinden yürütülmesine yönelik düzenlemeler yapıldı. İcra dosyasında yalnız portal ekranını değil, satış kararını, kıymet takdirini ve ilan metnini birlikte okumak gerekir.
HAGB yeniden düzenlendi
7589 sayılı Kanun, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunu da yeniden düzenledi. İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasında diğer şartların bulunması halinde HAGB kararı verilebilmesi devam ediyor. Buna karşılık işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlar yönünden HAGB uygulanamayacağı açıkça hükme bağlandı.
HAGB kararlarına karşı istinaf denetimi ve denetim süresine ilişkin hükümler de güncel metinde ayrıca düzenlenmiş durumda.
IBAN kullandırma bakımından özel indirim
Paketin dikkat çeken ceza hukuku değişikliklerinden biri, dolandırıcılık suçunda yalnız hesabını veya ödeme aracını kullandırmak suretiyle suça iştirak eden kişiler bakımından geldi. Fiilin haksızlık içeriği dikkate alınarak cezada yarı oranında indirim yapılabilmesine imkan tanındı. Bu, “hesabını kullandıran herkes cezasız kalacak” anlamına gelmez; kişinin suça iştirak şekli ve bilgisi yine yargılamanın konusudur.
İdari yargıda tek hakim kapsamı genişledi
Belirli parasal sınırın altındaki bazı iptal ve tam yargı davaları ile kanunda sayılan bazı öğrenci, kamu görevlisi ve meslek kuruluşu işlemleri bakımından tek hakimle karar verilebilecek uyuşmazlıkların kapsamı genişletildi. Parasal sınırlar zamanla değişebildiğinden, dava açılırken güncel tutarın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Somut dosyada nasıl okunmalı?
12. Yargı Paketi tek bir yürürlük tarihi ve tek bir dava türünden ibaret değildir. İncelenecek dosyada önce hangi kanun maddesinin değiştiği, ardından değişikliğin yürürlük ve geçiş hükümleri belirlenmelidir. “Paket çıktı, bütün eski dosyalar değişti” veya “yalnız yeni davalara uygulanır” şeklindeki iki genelleme de hatalı olabilir.
Bu konuyla bağlantılı olarak icra ve iflas hukuku başlıkları da dosyanın özelliğine göre birlikte değerlendirilmelidir.
12. Yargı Paketi değişikliklerinde yürürlük tarihinin önemi
Paket içindeki her değişiklik aynı tarihte ve aynı dosyalara uygulanmayabilir. Somut uyuşmazlıkta önce ilgili maddenin yürürlük tarihi ve geçiş hükmü, ardından dosyanın hangi aşamada bulunduğu kontrol edilerek yeni kuralın gerçekten uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmelidir.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin