Bir banka hesabının veya ödeme aracının başkasına kullandırılması, son yıllarda dolandırıcılık soruşturmalarında çok sık karşılaşılan bir konu haline geldi. 12. Yargı Paketiyle 2026’da getirilen değişiklik, yalnız hesabını veya ödeme aracını kullandırmak suretiyle dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişiler bakımından cezada yarı oranında indirim yapılabilmesine imkan tanıdı. Düzenleme hesabını kullandıran kişiyi otomatik olarak suçsuz saymıyor; iştirak biçiminin sınırlı olduğu olaylarda cezanın belirlenmesine ilişkin özel bir değerlendirme getiriyor.
IBAN vermek tek başına dolandırıcılık mıdır?
Hayır. Bir kişinin hesabına para gelmesi veya IBAN bilgisini paylaşması tek başına dolandırıcılık suçunun bütün unsurlarının oluştuğunu göstermez. Ceza sorumluluğu bakımından kişinin dolandırıcılık planını bilip bilmediği, hangi amaçla hesabını verdiği, para üzerinde tasarrufta bulunup bulunmadığı ve diğer kişilerle bağlantısı araştırılır.
Örneğin normal bir satış nedeniyle IBAN paylaşılması ile hesabın başkasına ücret karşılığı devredilmesi aynı değerlendirmeye tabi tutulmaz.
2026 düzenlemesi tam olarak ne getirdi?
7589 sayılı Kanunla, dolandırıcılık suçuna yalnız hesabını veya ödeme aracını kullandırmak suretiyle iştirak eden fail bakımından, fiilin haksızlık içeriği dikkate alınarak cezada yarı oranında indirim yapılabilmesine yönelik özel hüküm getirildi. Buradaki “yalnız” ifadesi önemlidir.
Kişi mağdurla görüşmüş, sahte ilan hazırlamış, parayı yönlendirmiş, parayı çekip paylaştırmış veya dolandırıcılık organizasyonunun başka aşamalarında aktif rol almışsa iştirak biçimi yalnız hesap kullandırmaktan ibaret olmayabilir.
İndirim otomatik mi uygulanır?
Düzenleme, her IBAN sahibine koşulsuz indirim verilmesi şeklinde okunmamalıdır. Mahkeme somut olayda kişinin eylemini ve suça katkısının kapsamını değerlendirecektir. Hesabın hangi tarihte açıldığı, giriş-çıkış hareketleri, para transferinin hemen başka hesaplara aktarılması, ATM çekimleri ve iletişim kayıtları bu değerlendirmede önem kazanabilir.
“Hesabımı kiraladım ama dolandırıcılığı bilmiyordum” savunması nasıl incelenir?
Ceza yargılamasında savunmanın doğruluğu dosyadaki objektif verilerle birlikte ele alınır. Hesabı neden verdiği, karşılığında ücret alıp almadığı, hesabın şifresini veya kartını teslim edip etmediği, gelen paraların niteliğini fark edip etmediği ve olay sonrasında nasıl davrandığı önemlidir.
Sadece soyut “bilmiyordum” veya “arkadaşıma verdim” açıklaması yerine banka hareketleri, mesajlar, para çekim kayıtları ve taraflar arasındaki gerçek ilişkinin ortaya konulması gerekir.
Banka hareketleri neden kritik?
Dosyada yalnız mağdurun gönderdiği transfer değil, hesabın olay öncesi ve sonrası hareketleri de anlamlı olabilir. Çok sayıda farklı kişiden kısa aralıklarla benzer tutarlarda para gelmesi, paraların hemen başka hesaplara aktarılması veya nakit çekilmesi soruşturmanın yönünü etkileyebilir. Buna karşılık kişinin hesabı fiilen kullanmadığını gösteren teknik veya iletişim verileri de savunma açısından önemli olabilir.
Hesap sahibi mağdura parayı geri öderse dosya kapanır mı?
Zararın giderilmesi cezanın belirlenmesi ve bazı lehe kurumlar bakımından önem taşıyabilir; fakat tek başına suçun hiç işlenmemiş sayılmasını sağlamaz. Dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı suçun niteliği, ödeme zamanı ve diğer şartlara göre ayrıca değerlendirilir.
Bu tür bir dosyada hangi belgeler toplanmalı?
- Hesabın ayrıntılı banka ekstresi,
- ATM ve para çekim kayıtları,
- internet bankacılığı giriş verileri mevcutsa bunlara ilişkin kayıtlar,
- hesabın verilmesine ilişkin mesaj ve görüşmeler,
- hesap sahibi ile asıl şüpheliler arasındaki ilişkinin niteliğini gösteren veriler,
- mağdurla doğrudan iletişim kurulup kurulmadığını gösteren kayıtlar.
2026 değişikliği önemli bir lehe düzenlemedir; ancak doğru uygulama için önce kişinin eyleminin gerçekten “yalnız hesap veya ödeme aracı kullandırma” düzeyinde kalıp kalmadığı belirlenmelidir.
Hesaba bloke konulması ceza mahkumiyeti değildir
Soruşturma sırasında banka hesabına bloke veya el koyma tedbiri uygulanması, hesap sahibinin suçlu olduğuna ilişkin kesin karar anlamına gelmez. Tedbirin amacı para hareketlerini korumak veya suçtan elde edildiği düşünülen değerin kaçırılmasını önlemektir. Hesap sahibinin meşru gelir ve para hareketlerini belgeleyebilmesi tedbirin kapsamına yönelik başvurularda önem taşıyabilir.
Ceza sorumluluğu bakımından ise tedbir kararından bağımsız olarak kast ve iştirak biçiminin dosyadaki delillerle ispatlanması gerekir.
Bu konuyla bağlantılı olarak 12. Yargı Paketi ve ceza hukuku başlıkları da dosyanın özelliğine göre birlikte değerlendirilmelidir.
IBAN kullandırma olaylarında kast ve para hareketlerinin önemi
Hesabın kim tarafından ve hangi amaçla kullanıldığı, hesaba gelen paraların akışı ve hesap sahibinin işlemler üzerindeki bilgisi banka kayıtlarıyla birlikte incelenmelidir. Sonradan yapılan geri ödeme veya bloke işlemi, ceza sorumluluğu ve kast değerlendirmesinden ayrı bir konudur.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin