İnternetten veya telefonla kurulan mesafeli sözleşmelerde tüketici, kural olarak malı teslim aldığı veya hizmet sözleşmesini kurduğu tarihten itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabilir. Ancak bu hak bütün ürün ve hizmetlerde sınırsız değildir. Cayma süresinin başlangıcı, bildirimin nasıl yapıldığı, ürünün kullanımı ve istisnalar birlikte değerlendirilmelidir.
On dört günlük süre ne zaman başlar?
Mal satışında süre kural olarak tüketicinin veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu tarih esas alınır. Sipariş tarihi ile teslim tarihi bu nedenle karıştırılmamalıdır.
Birden fazla parçadan oluşan veya farklı günlerde teslim edilen siparişlerde sürenin başlangıcı özel kurallara tabi olabilir. Siparişin niteliğine göre son parçanın teslimi önem kazanabilir.
Cayma için sebep göstermek gerekir mi?
Kanuni cayma süresi içinde tüketicinin “beğenmedim”, “fikrimi değiştirdim” veya başka bir gerekçe ispatlaması gerekmez. Asıl önemli olan cayma iradesinin süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesidir.
Telefonla yapılan sözlü görüşmeye güvenmek yerine e-posta, platform mesajı, form veya kalıcı veri saklayıcısı niteliğindeki bir yöntemle bildirim yapmak ispat bakımından daha güvenlidir.
Ürün kutusunu açmak cayma hakkını bitirir mi?
Her ürün bakımından otomatik olarak hayır. Tüketici ürünü niteliğini, özelliklerini ve işleyişini belirlemek için gerekli ölçüde inceleyebilir. Ancak ürünü olağan incelemenin ötesinde kullanmak, değer kaybı tartışmasına yol açabilir. Ayrıca hijyen, kişiselleştirilmiş ürün veya dijital içerik gibi alanlarda özel istisnalar vardır.
Hangi ürünlerde cayma hakkı olmayabilir?
Tüketicinin istekleri doğrultusunda özel üretilen mallar, çabuk bozulabilen ürünler, tesliminden sonra ambalajı açılmış bazı sağlık ve hijyen ürünleri, elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya anında teslim edilen gayrimaddi mallar gibi sözleşmelerde mevzuattaki istisnalar gündeme gelebilir. İstisnanın gerçekten o ürüne uygulanıp uygulanmadığı somut olarak kontrol edilmelidir.
İade kargo ücretini kim öder?
Mesafeli sözleşmeler mevzuatı iade yöntemi ve taşıyıcı konusunda ayrıntılı kurallar içerir. Satıcının ön bilgilendirmede belirttiği iade yöntemi, platformun sistemi ve güncel mevzuat birlikte incelenmelidir. Tüketicinin kendi seçimiyle daha pahalı bir taşıma yöntemi kullanması her zaman satıcıya yüklenemez.
Satıcı bedeli ne zaman iade etmeli?
Cayma bildiriminin usulüne uygun yapılmasından sonra satıcı veya sağlayıcının bedel iadesini mevzuattaki süre içinde gerçekleştirmesi gerekir. İade, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun ve ek masraf yüklemeyecek şekilde yapılmalıdır. Taksitli kart işlemlerinde bankanın karta yansıtma biçimi ayrıca görülebilir.
Cayma hakkı ile ayıplı mal hakkı farklıdır
Ürün bozuk, eksik veya vaat edilenden farklıysa tüketici yalnız cayma hakkına bağlı değildir. Ayıplı mal hükümleri kapsamında bedel iadesi, değişim, ücretsiz onarım veya indirim gibi seçimlik haklar gündeme gelebilir. Cayma süresi geçmiş olsa bile ayıp nedeniyle başka hakların bulunması mümkündür.
Satıcı iadeyi reddederse ne yapılabilir?
- Sipariş ve teslim tarihini saklayın.
- Cayma bildirimini yazılı ve tarih görünen şekilde yapın.
- Kargo teslim belgesini muhafaza edin.
- Platform ve satıcıyla yazışmaları arşivleyin.
- Uyuşmazlık bedeline göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolunu değerlendirin.
Mesafeli satışlarda en sık sorun, cayma iradesinin zamanında kullanıldığı halde bunun ispatlanamamasıdır. Bu nedenle süre içinde açık bir yazılı bildirim ve gönderi kaydı çoğu uyuşmazlığın temel belgesidir.
Ön bilgilendirme yapılmadıysa süre farklılaşabilir
Satıcı veya sağlayıcının mesafeli sözleşme kurulmadan önce tüketiciye cayma hakkı ve kullanım şartları hakkında bilgi verme yükümlülüğü vardır. Gerekli bilgilendirmenin usulüne uygun yapılmaması, cayma süresinin uygulanmasını etkileyebilir. Bu nedenle uyuşmazlıkta yalnız sipariş ekranına değil, ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesine de bakılmalıdır.
Platformda “iade yoktur” yazması, kanunun tanıdığı cayma hakkını mevzuata aykırı biçimde ortadan kaldırmaz; fakat gerçekten istisna kapsamındaki ürünlerde farklı sonuç doğabilir.
Bu konuyla bağlantılı olarak mükerrer tahsilat ve garanti başlıkları da dosyanın özelliğine göre birlikte değerlendirilmelidir.
Cayma bildirimi ve iade sürecinde dikkat edilmesi gerekenler
Sipariş ve teslim tarihleri, cayma bildiriminin gönderildiği tarih ve satıcının iade prosedürü açıkça belgelenmelidir. Uyuşmazlık ayıplı maldan kaynaklanıyorsa cayma hakkı ile ayıba karşı seçimlik hakların birbirine karıştırılmaması da önemlidir.
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin