SGK ile sözleşmeli özel sağlık hizmeti sunucularında hastadan alınabilecek bedeller sınırsız değildir. 5510 sayılı Kanun ve Sağlık Uygulama Tebliği çerçevesinde ilave ücretin kapsamı, tavanı ve ücret alınamayacak sağlık hizmetleri belirlenir. Ayrıca sağlık hizmeti sunucusunun ilave ücret konusunda hastayı önceden bilgilendirmesi ve gerekli yazılı onayı alması gerekir.

İlave ücret nedir?

İlave ücret, SGK ile sözleşmeli belirli özel sağlık hizmeti sunucularının Kurumca karşılanan sağlık hizmeti bedeline ek olarak hastadan talep edebildiği tutardır. Bu bedel, hastanenin istediği her kalemi serbestçe fiyatlandırabileceği anlamına gelmez. SGK mevzuatı hangi kuruluşların, hangi hizmetlerde ve hangi sınırlar içinde ilave ücret alabileceğini düzenler. Hastanın önce işlemin SGK kapsamında olup olmadığını, sonra ayrıca ilave ücret alınmasına izin verilip verilmediğini kontrol etmesi gerekir.

İlave ücretin üst sınırı nasıl belirlenir?

5510 sayılı Kanunun 73. maddesi ve Sağlık Uygulama Tebliği sistemi içinde ilave ücret için oran ve hesaplama kuralları bulunur. SGK ayrıca anlaşmalı sağlık kuruluşlarının uygulayabileceği oranları ve işlem bazlı bilgileri çevrimiçi sistemlerinde gösterebilir. Hastanede söylenen toplam bedel ile SGK’nın izin verdiği ilave ücret aynı kavram değildir. İşlemin SUT kodu, kurumun sözleşme durumu ve istisnai sağlık hizmeti olup olmadığı birlikte incelenmelidir.

Hangi sağlık hizmetlerinde ilave ücret alınamaz?

SGK; acil haller nedeniyle sunulan belirli hizmetler, yoğun bakım, yanık tedavisi, kanser tedavileri, yenidoğan hizmetleri, organ-doku-kök hücre nakilleri, hemodiyaliz ve mevzuatta ayrıca sayılan bazı işlemler için ilave ücret alınamayacağını belirtmektedir. Listenin kapsamı zaman içinde değişebileceğinden işlem tarihindeki güncel SUT ve SGK duyurusu esas alınmalıdır. Acil serviste “yeşil alan” niteliğindeki başvurular veya acil halin sona ermesinden sonraki işlemler ayrıca değerlendirilir.

Hasta önceden bilgilendirilmeli midir?

SGK düzenlemelerine göre sağlık hizmeti sunucusu, alacağı ilave ücret konusunda sağlık hizmetinden önce hasta veya hasta yakınının yazılı onayını almalıdır. Sonradan, işlem tamamlandıktan sonra yeni bir gerekçeyle ilave ücret çıkarılması bu nedenle ayrıca incelenmelidir. Yatarak tedavilerde belirli koşullarda sunulan hizmetleri ve ilave ücret tutarını gösteren belgenin hastaya verilmesi gerekir. Hastanın imzaladığı belgelerin bir örneğini istemesi, uyuşmazlık halinde ispatı kolaylaştırır.

Acil serviste ücret talebi nasıl değerlendirilir?

Acil haller nedeniyle sunulan ve SGK mevzuatında kapsam içinde kabul edilen hizmetlerden kural olarak ilave ücret alınamaz. Bununla birlikte acil halin sona ermesi sonrasında devam eden bazı hizmetler ilave ücrete tabi olabilir. SGK, acil halin sona erdiğine ilişkin bilgilendirmenin belirli form ve usulle yapılmasını öngörür. Bu nedenle yalnız “acilden giriş yapıldı” veya “hastanede 24 saat geçti” şeklindeki tek ölçüt yerine, tıbbi durum, hizmetin niteliği ve bilgilendirme belgeleri birlikte incelenmelidir.

Fatura ve hizmet dökümü neden önemlidir?

Ücret uyuşmazlığında hangi işlem için ne kadar bedel alındığının belirlenmesi gerekir. Fatura, tahsilat makbuzu, kredi kartı slipi, hastaya sunulan hizmet ve ilave ücret belgesi, tedavi dökümü ve varsa fiyat teklifleri saklanmalıdır. “Paket ücret” içinde hangi kalemlerin bulunduğu da önem taşır. Belgeler, bedelin ilave ücret mi, SGK tarafından karşılanmayan bağımsız bir hizmet mi yoksa başka bir özel hizmet bedeli mi olduğunun ayrıştırılmasını sağlar.

Haksız alınan ücret nasıl geri istenir?

Önce sağlık kuruluşuna yazılı iade talebi yöneltmek ve tahsilatın hangi hukuki sebebe dayandığını sormak çoğu uyuşmazlıkta yararlıdır. Sonuç alınamazsa işlemin niteliğine ve tarafların sıfatına göre tüketici başvuru yolları, SGK’ya bildirim veya yargı yolu değerlendirilebilir. Talepte yalnız toplam bedel değil, hangi kalemin neden mevzuata aykırı olduğu gösterilmelidir. Özellikle ilave ücret alınamayacak hizmetlerde SGK’nın güncel listesi ile fatura kalemlerinin eşleştirilmesi güçlü bir inceleme yöntemidir.

SGK ile anlaşmasız hizmetler aynı kurala tabi midir?

Hayır. SGK tarafından finansmanı sağlanmayan veya sözleşme kapsamı dışında kalan hizmetler için istenen bedel her zaman “ilave ücret” sayılmaz. Bu durumda özel sağlık kuruluşu ile hasta arasındaki sözleşme, ön bilgilendirme ve tüketici hukuku hükümleri daha belirgin hale gelebilir. Bu ayrım önemlidir; ilave ücret tavanına ilişkin kurallar doğrudan her özel sağlık hizmetinin satış fiyatını belirlemez. Önce hizmetin SGK finansmanı ve sözleşme kapsamındaki statüsü tespit edilmelidir.

Ücret uyuşmazlığında hangi tarihteki mevzuat uygulanır?

SUT ve SGK uygulama kuralları zaman içinde değişebildiği için tedavinin ve tahsilatın yapıldığı tarihte yürürlükte olan düzenlemeler esas alınmalıdır. Güncel internet sayfasındaki oranı geçmiş tarihli bir faturaya doğrudan uygulamak hatalı olabilir. Bu nedenle fatura tarihi, işlem kodu, hastanenin o tarihteki SGK sözleşme durumu ve ilgili SUT hükmü birlikte incelenmelidir. Uzun süren tedavilerde farklı tarihlerde alınan hizmetler için ayrı değerlendirme gerekebilir.

Pratik olarak ilk kontrol listesi nedir?

Hastane faturası ve ödeme belgeleri alınmalı; SGK ile sözleşme durumu ve işlem bazında ilave ücret kuralı kontrol edilmeli; yazılı onay belgesinin varlığı incelenmeli; hizmetin ilave ücret alınamayacak gruplardan biri olup olmadığı belirlenmeli ve hastaneye gerekçeli iade talebi yapılmalıdır. Acil hizmetlerde ayrıca acil halin sona erdiğine ilişkin bilgilendirme belgesi aranmalıdır. Bu belgeler olmadan yalnız toplam rakam üzerinden yapılan değerlendirme eksik kalabilir.

İlgili hukuki konular

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayda kurum statüsü, işlem ve tebliğ tarihleri, tıbbi veya sigortalılık kayıtları ile güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin