Tacirler arasındaki ticari satışlarda ayıp ihbarı tüketici satışından farklı kurallara tabidir. Malın ayıplı olduğu teslimde açıkça belli ise alıcı iki gün içinde; açıkça belli değilse teslimden sonra sekiz gün içinde inceleme veya incelettirme yaparak ortaya çıkan ayıbı bu süre içinde satıcıya bildirmelidir. Gizli ayıplarda ise öğrenildiğinde gecikmeden bildirim gerekir.
Ticari satışta özel ayıp kuralı neden vardır?
TTK m.23, tacirler arasındaki ticari satışlarda hızlı işlem güvenliğini sağlamak için ayıp bildirimi bakımından özel süreler öngörür. Bu düzenleme tüketici işlemlerindeki koruma rejimiyle karıştırılmamalıdır.
Açık ayıpta süre kaç gündür?
Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı durumu iki gün içinde satıcıya bildirmelidir. Kırık, eksik miktar veya gözle hemen fark edilen uygunsuzluklar somut olaya göre açık ayıp niteliğinde olabilir.
İncelemeyle anlaşılabilecek ayıpta süre nedir?
Ayıp teslimde hemen belli değilse alıcı malı sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmek ve inceleme sonucunda ayıp ortaya çıkarsa yine bu süre içinde satıcıya bildirmekle yükümlüdür.
Gizli ayıp sonradan çıkarsa ne olur?
Olağan incelemeyle fark edilemeyecek gizli ayıplarda TBK’nın ilgili hükümleri uygulanır. Ayıp sonradan ortaya çıktığında alıcı bunu uygun sürede, gecikmeksizin satıcıya bildirmelidir. Ayıbın gerçekten gizli olup olmadığı teknik inceleme gerektirebilir.
Bildirim yapılmazsa sonuç nedir?
Süresinde ayıp ihbarı yapılmaması, alıcının malı ayıbıyla birlikte kabul etmiş sayılması sonucunu doğurabilir ve ayıba dayalı seçimlik hakların kullanılmasını engelleyebilir. Bu nedenle bildirim tarihi uyuşmazlığın merkezinde yer alır.
Ayıp ihbarı nasıl yapılmalı?
Kanun her durumda tek bir şekil öngörmese de ispat açısından noter ihtarı, KEP, kayıtlı elektronik yazışma veya teslimi kanıtlanabilen yöntemler tercih edilmelidir. Telefon görüşmesi tek başına bildirimin içeriğini ve tarihini ispatta zayıf kalabilir.
Alıcının hangi hakları vardır?
Şartlarına göre sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzeriyle değiştirme talepleri gündeme gelebilir. Ticari satışın niteliği, malın türü ve TBK hükümleri somut talebin kapsamını belirler.
Tazminat ayrıca istenebilir mi?
Ayıp nedeniyle üretimin durması, müşteriye ceza ödenmesi veya ek masraf çıkması gibi zararlar varsa genel hükümler kapsamında tazminat talebi değerlendirilebilir. Zarar, kusur ve nedensellik ayrıca ispatlanmalıdır.
Teslim tutanağı neden önemlidir?
Teslim anındaki koli, miktar, dış görünüş, seri numarası ve itirazların tutanağa geçirilmesi açık ayıp tartışmasında güçlü delil oluşturur. Mal çekincesiz teslim alınmışsa sonradan ileri sürülen ayıbın niteliği daha kritik hale gelir.
Teknik inceleme nasıl belgelenir?
Servis raporu, laboratuvar analizi, uzman görüşü, fotoğraf-video ve gerekiyorsa mahkemeden delil tespiti kullanılabilir. Ayıplı mal onarılacak veya üretimde kullanılacaksa mevcut durum kaybolmadan önce delil oluşturulmalıdır.
Tacir olmayan alıcıda aynı süreler uygulanır mı?
TTK m.23’teki özel iki ve sekiz günlük rejim tacirler arasındaki ticari satış bağlamında değerlendirilir. Tüketici veya adi satış ilişkilerinde farklı hükümlerin uygulanması mümkündür; tarafların sıfatı ilk kontroldür.
Pratikte ilk yapılacak işlem nedir?
Teslim tarihi, ayıbın ne zaman fark edildiği ve ayıbın açık mı gizli mi olduğu kayda alınmalı; teknik delil oluşturulmalı ve yazılı ihbar geciktirilmemelidir. Sonraki seçimlik hak stratejisi ancak ihbar koşulu güvenceye alındıktan sonra kurulmalıdır.
Sözleşmede farklı ihbar süresi kararlaştırılabilir mi?
Taraflar ticari ilişkilerinde kontrol ve bildirim prosedürlerini ayrıntılı düzenleyebilir. Ancak sözleşmedeki hükmün emredici kurallarla, genel işlem koşullarıyla ve dürüstlük kuralıyla uyumu ayrıca incelenir. Özellikle çok kısa, fiilen incelemeyi imkansız hale getiren veya satıcının ağır kusurunu koruyan kayıtların geçerliliği otomatik kabul edilmemelidir.
Ayıp ihbarı ile garanti başvurusu aynı şey midir?
Garanti veya servis prosedürüne başvurmak, her zaman TTK ve TBK anlamındaki ayıp ihbarının yapıldığı anlamına gelmeyebilir. Bildirimde malın hangi nedenle ayıplı olduğu, hangi teslim veya fatura ile ilgili bulunduğu ve hangi hakkın saklı tutulduğu anlaşılabilir olmalıdır. Servis kaydının satıcıya ulaşıp ulaşmadığı da ispat açısından önemlidir.
Satıcının ayıbı bildiği durumda süre savunması etkilenir mi?
Satıcının ayıbı bilerek gizlemesi veya ağır kusurlu davranması halinde ayıp ihbarı ve sorumluluğa ilişkin bazı sınırlamalardan yararlanması mümkün olmayabilir. Bu nedenle üretim kayıtları, önceki şikayetler, teknik servis yazışmaları ve satıcının teslim öncesi bilgisi önemli hale gelir. Alıcı, yalnız ayıbın varlığını değil satıcının bilgi düzeyini gösterebilecek delilleri de korumalıdır.
İlgili hukuki konular
Mevzuat ve kaynaklar
Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime geçin