İşten çıkış kodunun işveren tarafından gerçeğe aykırı bildirilmesi, işçinin işsizlik ödeneği başvurusu ve feshe ilişkin uyuşmazlıklarında sorun yaratabilir. Ancak SGK sistemindeki kod tek başına feshin hukuki niteliğini kesin biçimde belirlemez. Önce yazılı fesih bildirimi, gerçek fesih nedeni, işten ayrılış bildirgesi ve işveren kayıtları karşılaştırılmalıdır.

İşten çıkış kodu neden önemlidir?

İşveren işten ayrılış bildirgesinde ayrılma sebebini belirli kodlarla SGK’ya bildirir. Kod, sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası işlemlerinde bir veri kaynağıdır; ayrıca iş uyuşmazlıklarında tarafların dayanak gösterdiği belgelerden biridir. Bununla birlikte yalnız kodun yazılışına dayanılarak kıdem veya ihbar tazminatı hakkının kesin olarak var ya da yok olduğu sonucuna gidilmez.

Yanlış kod nasıl tespit edilir?

Çalışan, e-Devlet üzerinden sigortalı hizmet ve işten ayrılış bilgilerini kontrol edebilir. İşten ayrılış bildirgesi, fesih yazısı, bordro, iş sözleşmesi ve varsa ihtarnameler karşılaştırılmalıdır. Örneğin istifa kodu girildiği halde çalışanın işveren tarafından çıkarıldığını gösteren yazılı bildirim bulunması, araştırılması gereken bir çelişkidir.

İşveren kodu kendiliğinden değiştirebilir mi?

İşverenin düzeltme yapma imkanı, bildirgenin verilme tarihi ve SGK sistemindeki işlem aşamasına göre değişebilir. Kanuni bildirim süresi içinde elektronik düzeltme imkanı ile süreden sonraki başvuru ve inceleme usulleri aynı değildir. Bu nedenle bütün yanlış kodların çalışan tarafından doğrudan e-Devlet üzerinden değiştirilebildiği ya da işverenin istediği zaman koşulsuz düzeltebildiği söylenemez.

İşverenden düzeltme nasıl talep edilir?

Yanlış bildirimin hangi nedenle gerçeğe aykırı olduğu, doğru olduğu ileri sürülen fesih biçimi ve dayanak belgeler yazılı olarak belirtilmelidir. Talebin işverene ulaştığını ispatlayacak bir kanal seçmek faydalıdır. İşverenin verdiği cevabın yanında SGK’ya gönderilen güncel bildirim veya kurumdan alınan kayıt da kontrol edilmelidir; yalnız sözlü düzeltme sözü yeterli güvence değildir.

İşveren kodu değiştirmezse hangi yollar değerlendirilebilir?

Kurum kayıtlarının düzeltilmesi için SGK’ya başvuru ve ilgili idari inceleme imkanları araştırılabilir. Fesih sebebi, kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade veya başka işçilik hakları konusunda uyuşmazlık varsa iş hukukuna özgü arabuluculuk ve yargı yolları ayrıca gündeme gelir. Kod düzeltme talebi ile feshe bağlı parasal alacak davası aynı talep değildir; farklı süre ve ispat kuralları bulunabilir.

Yanlış kod işsizlik ödeneğini nasıl etkileyebilir?

İşsizlik ödeneği bakımından fesih sebebi yanında prim gün sayısı, son dönemdeki çalışma koşulları, süresinde başvuru gibi birden fazla koşul değerlendirilir. Yanlış ayrılış kodu, ödenek sürecinde inceleme veya ret sorununa neden olabilir. İŞKUR kararına karşı başvuru imkanları ve sunulması gereken deliller ayrı değerlendirilmelidir. Kod değişikliğinin tek başına ödenek hakkı yarattığı varsayılamaz.

İş mahkemesi işten çıkış koduyla bağlı mıdır?

Fesih uyuşmazlığında mahkeme işten ayrılış kodunun yanında fesih bildirimi, tanık beyanları, işyeri yazışmaları, performans ve disiplin kayıtları gibi delilleri değerlendirir. SGK’ya bildirilen kod işverenin açıklamalarıyla çelişiyorsa bu çelişkinin niteliği incelenebilir. Kod, tek başına işçi veya işveren yönünden kesin delil olarak görülmemelidir.

Yanlış kod için hangi belgeler hazırlanmalı?

İşten ayrılış bildirgesi, iş sözleşmesi, fesih bildirimi, ücret bordroları, işyeri e-postaları, varsa istifa veya ikale belgesi, işverene gönderilmiş düzeltme istemi ve SGK/İŞKUR cevapları saklanmalıdır. Dosyanın işçilik alacağı ya da işe iade uyuşmazlığına dönüşmesi ihtimalinde sürelerin de başlangıçtan itibaren izlenmesi gerekir.

Örnek olay: işçi istifa etmediği halde istifa kodu bildirildiyse

İşverenin SGK kayıtlarına girdiği kodla imzalı fesih belgesi veya işyeri yazışmaları çelişebilir. Öncelikle gerçek irade açıklamasının kimden geldiği ve ne zaman gerçekleştiği değerlendirilir. İstifa dilekçesinin varlığı, belgenin hangi koşullarda imzalandığı ve fesih sürecindeki diğer belgeler birlikte incelenir. Kodun değiştirilmesi mümkün olsa dahi uyuşmazlığın esasındaki fesih ve tazminat iddiaları ayrıca ele alınmalıdır.

Örnek olay: işveren 25/II kodu bildirdi ancak yazılı fesih nedeni belirsizse

Haklı nedenle fesih iddiasını destekleyen somut olay, tutanaklar, savunma istemi ve yazılı bildirim önem taşır. Kodun SGK sisteminde görünmesi, kanundaki haklı fesih koşullarının gerçekleştiğini tek başına kanıtlamaz. Tazminat veya işe iade uyuşmazlığında işverenin ileri sürdüğü maddi vakıalar ve fesih usulü incelenir. İşçinin kayıtların düzeltilmesini istemesi, dava süresi bakımından bekleme gerekçesi olarak görülmemelidir.

İŞKUR başvurusu ile SGK düzeltmesi neden ayrı takip edilmeli?

İşsizlik ödeneğine ilişkin talep ve SGK işten ayrılış koduna ilişkin kayıt düzeltme işlemi farklı kurum değerlendirmeleri gerektirebilir. İşçi, işsizlik ödeneği için ilgili başvuru sürelerini izlerken yanlış kod konusundaki belgelerini de sunmalıdır. İşverenin düzeltme yapacağına ilişkin sözlü taahhüdü nedeniyle ödenek başvurusunu süresiz ertelemek risk doğurabilir. SGK ve İŞKUR başvuru veya ret yazılarının ayrı dosyalanması faydalıdır.

Sık sorulan sorular

Yanlış işten çıkış kodu kıdem tazminatını kesin olarak engeller mi?

Hayır. Kıdem tazminatı hakkı gerçek fesih sebebi, hizmet süresi ve ilgili koşullara göre değerlendirilir.

İşveren kodu değiştireceğini söyledi, yeterli mi?

Hayır; SGK kayıtlarındaki son durumun doğrulanması gerekir.

İşten çıkış kodu düzeltilince işe iade süresi yeniden başlar mı?

İşe iade için öngörülen süreler ayrıca hesaplanır; kod değişikliği nedeniyle otomatik olarak yeniden başlayacağı kabul edilmemelidir.

İlgili hukuki konular

Bu konunun diğer aşamaları için ilgili rehberler de incelenebilir:

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge ve süreleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin