Trafik Kazasından Sonra Tutanak, Sigorta ve Tazminat Süreci

Trafik kazasından sonraki ilk dakikalarda yapılan kayıtlar, aylar sonra yürütülecek sigorta ve tazminat sürecinin temelini oluşturur. Öncelik can güvenliği ve sağlık müdahalesidir. Ardından kazanın oluş şeklini gösterecek tutanak, fotoğraf, taraf bilgileri ve varsa tanık kayıtları eksiksiz toplanmalıdır.

Önce güvenliği sağlayın

Yaralanma veya ölüm varsa sağlık ve kolluk ekiplerine haber verilmelidir. Araçların yol güvenliğini tehlikeye attığı durumda güvenli önlem alınmalı; araçlar hareket ettirilmeden önce mümkünse genel açıdan fotoğraf çekilmelidir. Sağlık riski varken delil toplamak için müdahaleyi geciktirmek doğru değildir.

Her kazada sürücüler kendi arasında tutanak tutabilir mi?

Hayır. Yalnız maddi hasarlı ve tarafların kaza tespit tutanağı düzenlemesine elverişli olaylarda sürücüler kendi tutanağını hazırlayabilir. Yaralanma, kamu malına zarar, sürücülerin durumuna ilişkin özel haller veya tarafların tutanak düzenleyemeyeceği başka durumlarda kolluk süreci gerekir.

Fotoğraf nasıl çekilmeli?

Sadece ezilen kapı veya tampon değil; araçların yol üzerindeki konumu, şeritler, kavşak, levhalar, trafik ışıkları ve fren/iz alanları da görünmelidir. Yakın plan hasar fotoğrafları ise çarpışma yönünü destekleyebilir. Mümkünse farklı açılardan kayıt alınmalıdır.

Karşı taraftan hangi bilgiler alınmalı?

Ruhsat, sürücü belgesi, zorunlu trafik sigortası ve iletişim bilgileri kaydedilmelidir. Tutanaktaki plaka ve poliçe bilgilerinin okunaklı olması önemlidir. Tanık varsa adı ve iletişim bilgisi ayrıca alınabilir.

Kusur oranını kontrol edin

Kusur değerlendirmesi, araç hasarı, değer kaybı ve diğer tazminat kalemlerini etkileyebilir. Tutanaktaki kroki veya beyanın yanlış olduğu düşünülüyorsa kamera ve fotoğraf delilleri kaybolmadan saklanmalıdır. Sigorta aşamasındaki oran gerektiğinde itiraz konusu yapılabilir.

2026’da değer kaybı başvurusu değişti

SEDDK’nın 12 Haziran 2026 tarihli düzenlemesiyle, zorunlu trafik sigortasında değer kaybı tazminatının ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın maddi hasarla birlikte hesaplanıp ödenmesine yönelik sistem getirildi. Bu nedenle hasar dosyasındaki araç bilgileri ve eksper kaydı değer kaybı açısından da önem taşır.

Yaralanma varsa araç dosyasından ayrı düşünün

Yaralanmalı kazada hastane kayıtları, istirahat, çalışma kaybı, kalıcı sekeller ve gelir belgeleri ayrıca toplanmalıdır. Bedensel zarar tazminatı ile araç onarım/değer kaybı aynı hesap değildir. Poliçe limitleri ve sorumlu kişiler de farklı başlıklarda incelenir.

Özel ödeme veya ibranameye dikkat

Kaza yerinde veya sonrasında karşı taraf “masrafı ben ödeyeyim, tutanak tutmayalım” diyebilir. Yaralanma veya gizli hasar ihtimali varken kapsamı bilinmeyen bir ödeme ve geniş ibraname ileride hak kaybına yol açabilir. Ödemenin hangi zarar kalemi için yapıldığı açık olmalıdır.

Kaza dosyasında saklanacaklar

• Kaza tutanağı veya kolluk evrakı,
• fotoğraf ve videolar,
• poliçe ve taraf bilgileri,
• servis ve eksper belgeleri,
• çekici/otopark faturaları,
• yaralanma varsa tüm sağlık kayıtları,
• sigorta şirketiyle yazışmalar.

Kazadan sonra en değerli şey, olayın ilk halini gösteren kayıttır. Servis faturası sonradan alınabilir; fakat silinen kamera kaydı veya çekilmeyen yol fotoğrafı çoğu zaman geri getirilemez.

Aracı hemen tamir ettirmek delili yok eder mi?

Güvenli sürüş için onarım geciktirilmemelidir; ancak sigorta/eksper incelemesi yapılmadan aracın sökülmesi veya parçaların atılması hasarın kapsamı konusunda sonradan tartışma yaratabilir. Sigorta şirketine hasar ihbarı yapılıp eksper sürecinin işletilmesi, ağır hasarlı parçaların fotoğraflanması ve servis kayıtlarının saklanması önemlidir.

Acil onarım zorunluluğu varsa işlem öncesi ayrıntılı fotoğraf ve servis tespit formu almak, sonradan hasarın kaza ile bağlantısını göstermeye yardımcı olabilir.

Kaza, araç zararı ve sağlık belgelerinin birlikte değerlendirilmesi

Tutanak ve fotoğraflar kazanın oluşunu; servis ve ekspertiz kayıtları araç zararını; sağlık evrakı ise bedensel zararı ispatlar. Bu üç belge grubu birbirine karıştırılmadan saklanmalı, sigorta ödemesi veya ibraname varsa hangi zarar kalemini kapsadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Sigorta şirketine başvuru ile dava veya tahkim nasıl sıralanır?

Trafik kazasında karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltilecek taleplerde, dava veya sigorta tahkimine geçmeden önce kanundaki başvuru sürecinin tamamlanması önemlidir. Başvuruya kaza tutanağı, kusur belgeleri, hasar evrakı ve talep türüne göre sağlık veya gelir belgeleri eklenmelidir.

Sigorta şirketinin ödeme yapması, talebin tamamının karşılandığı anlamına gelmeyebilir. Kısmi ödeme, ibraname veya sulh belgesi varsa kapsamı dikkatle incelenmeli; araç hasarı, değer kaybı, sürekli iş göremezlik veya destekten yoksun kalma gibi farklı zarar kalemleri aynı dosyada birbirine karıştırılmamalıdır.

Kusur oranı ile tazminat hesabı neden aynı şey değildir?

Kaza tespit tutanağındaki veya sigorta sistemindeki kusur oranı tazminat dosyasının önemli bir parçasıdır; ancak tek başına ödenecek miktarı göstermez. Araç zararında rayiç, onarım, değer kaybı ve kullanım kaybı; bedensel zararda ise maluliyet, gelir, yaş ve iyileşme süreci gibi unsurlar ayrıca değerlendirilir.

Kusur oranına itiraz edilmesi gerekiyorsa olay yeri görüntüleri, kamera kayıtları, araç hasar noktaları ve gerektiğinde teknik bilirkişi incelemesi önem kazanır. Tazminat hesabını yalnız tutanaktaki yüzde üzerinden yapmak, özellikle yüksek bedelli dosyalarda ciddi eksik talebe yol açabilir.

Araç hasarı ve bedensel zarar dosyaları neden ayrı hesaplanmalıdır?

Aynı kazadan doğsalar bile araç onarım bedeli, değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti ile yaralanmadan doğan geçici veya sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve diğer bedensel zararlar farklı belge ve hesap yöntemlerine dayanır. Tek bir genel “tazminat” kalemi üzerinden hareket etmek eksik başvuru yapılmasına neden olabilir.

Yaralanmalı kazalarda sağlık kurulu belgeleri, tedavi kayıtları ve gelir verileri; araç zararında ise ekspertiz, servis faturası, piyasa rayici ve hasar fotoğrafları ayrı dosyalanmalıdır. Sigorta teminatının kapsamı dışında kalan zararlar bakımından sürücü ve işleten sorumluluğu ayrıca incelenebilir.