Trafik ve sigorta dosyalarında kazanın hemen ardından oluşturulan kayıtlar, kusur değerlendirmesi, poliçe kapsamı, hasar tespiti ve zarar kalemleri birbirine bağlıdır. Dosya yalnız ekspertiz raporundan veya yalnız kusur oranından ibaret değildir.
Kaza sonrası ilk kayıtlar
Kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları, araçların konumu, kamera kayıtları ve varsa kolluk/sağlık belgeleri ilerideki kusur ve zarar tartışmasının temelidir. Yaralanmalı olaylarda öncelik sağlık ve güvenliktir; maddi kayıtlar daha sonra tamamlanabilir.
Kusur oranı ve itiraz
Sigorta şirketi veya ilgili sistemde görünen kusur oranı her dosyada tartışmasız son söz değildir. Tutanak, fotoğraf, yol geometrisi, trafik işaretleri ve kamera görüntüsü birlikte değerlendirildiğinde farklı bir kusur analizi gerekebilir.
Değer kaybı, araç mahrumiyeti ve onarım zararı
Onarım bedeli dışında aracın ikinci el değerindeki kalıcı azalma veya makul onarım süresince araçtan yoksun kalma gibi zararlar gündeme gelebilir. Bu kalemlerin muhatabı ve ispatı aynı değildir; hasar fotoğrafları, ekspertiz, servis kayıtları ve aracın geçmiş hasar durumu birlikte incelenir.
Pert ve kasko uyuşmazlıkları
Tam hasar veya ekonomik tam hasar tartışmalarında rayiç bedel, sovtaj, poliçe hükümleri ve emsal araçlar önem taşır. Kasko şirketinin yaptığı teklif kabul edilmeden önce ibraname veya mutabakat metninin hangi hakları kapsadığı kontrol edilmelidir.
Bedensel zarar dosyaları
Yaralanmalı kazalarda sağlık belgeleri, maluliyet veya iş göremezlik değerlendirmeleri, gelir ve bakım ihtiyacı gibi unsurlar ayrı bir tazminat hesabı gerektirir. Ceza dosyası, sigorta başvurusu ve tazminat süreci birbirini etkileyebilse de aynı işlem değildir.
Sigorta başvurusu ile dava aynı dosya değildir
Zararın türüne göre sigorta şirketine başvuru, tahkim, dava veya doğrudan sorumlu kişiye yönelme seçenekleri farklılaşabilir. Poliçe türü, teminat limiti, kusur ve zarar kalemi belirlenmeden tek bir başvuru yolu seçmek doğru değildir. Daha önce yapılan ödeme varsa bunun hangi zarar kalemine ilişkin olduğu ve ibraname kapsamı ayrıca kontrol edilir.
Rayiç ve zarar hesabında belge kalitesi
Emsal ilanlar, servis faturaları veya ekspertiz raporu tek başına her hesabı kesinleştirmez. Emsal aracın model yılı, kilometresi, donanımı ve hasar geçmişi; servis işleminde değişen parçalar ve onarım süresi gibi ayrıntılar gerçek zararın belirlenmesinde önem taşır. Hesap hangi veriye dayanıyorsa o verinin dosyada doğrulanabilir olması gerekir.
Sık karşılaşılan hata
Kusur oranı ile alınabilecek tazminatın her kalemini aynı şey sanmak sık rastlanan bir sorundur. Değer kaybı, onarım, mahrumiyet ve bedensel zarar farklı muhatap ve hesap yöntemlerine sahip olabilir.
Zarar kalemlerini ayrı dosyalamak
Aynı kazadan araç onarım zararı, değer kaybı, araç mahrumiyeti ve bedensel zarar doğabilir. Bunları tek toplam rakam olarak görmek yerine her kalem için muhatap, belge ve hesap ayrı kurulur. Sigorta şirketinin yaptığı ödeme de hangi kaleme ilişkinse o kalemle karşılaştırılır. Böylece bir ödeme alınmış olması diğer tüm hakların sona erdiği varsayımına dönüşmez.
İlk günlerde korunması gerekenler
Kamera görüntüsü, olay yeri fotoğrafı, servis kabul kaydı, çekici belgesi ve sağlık evrakı zaman geçtikçe erişilmesi güç kayıtlar olabilir. Özellikle kusur veya hasarın oluş biçimi tartışmalıysa bu kayıtların erken toplanması önemlidir.