İşyerinin satılması veya bir bölümünün başka bir işverene devredilmesi, çalışanların iş sözleşmelerini kendiliğinden sona erdirmez. İş Kanunu m. 6, devir tarihinde mevcut iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralana geçmesini esas alır. Ancak kıdem süresinin hesabı, devirden önce doğmuş ücret alacakları, feshe bağlı alacaklar ve devreden işverenin sorumluluğunun süresi aynı kurala tabi değildir.

İşyeri devri hangi durumda İş Kanunu m. 6 kapsamındadır?

İş Kanunu m. 6, işyerinin veya işyerinin bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredilmesini düzenler. Devirde işyerinin ekonomik veya örgütsel bütünlüğünün devam edip etmediği, faaliyetin niteliği ve devralanın işi sürdürme biçimi somut olayda önem taşır. Yalnız şirket unvanının değişmesi veya aynı işyerinde farklı bir yüklenicinin işe başlaması her durumda m. 6 anlamında işyeri devri sonucunu doğurmaz.

İş sözleşmesi devir tarihinde sona erer mi?

Devir tarihinde işyerinde veya devredilen bölümde mevcut iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçer. İşçi açısından kural, eski sözleşmenin sona erip sıfırdan yeni bir sözleşme kurulması değil; mevcut iş ilişkisinin işveren tarafı değişerek devam etmesidir. Bu nedenle yalnız devir yapılmış olması, kıdemin sıfırlanması veya geçmiş çalışma süresinin yok sayılması sonucunu doğurmaz.

Kıdeme bağlı haklarda hangi tarih esas alınır?

Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür. Kıdem ve yıllık izin gibi hizmet süresine bağlı haklarda başlangıç tarihinin korunması bu nedenle önemlidir. SGK kayıtlarındaki teknik giriş-çıkış işlemleri, gerçek işyeri devri varsa tek başına kıdem sürekliliğini ortadan kaldırmaz.

Devirden önce doğan borçlardan kim sorumludur?

Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludur. İş Kanunu m. 6, devreden işverenin bu sorumluluğunu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlar. Hangi alacağın devirden önce doğduğu ve devir tarihinde ödenebilir halde bulunduğu belirlenmeden iki yıllık kuralın bütün işçilik alacaklarına aynı biçimde uygulanması doğru değildir.

Kıdem tazminatında sorumluluk nasıl ayrılır?

Kıdem tazminatı bakımından 1475 sayılı Kanun m. 14 ve işyeri devrine ilişkin ilkeler birlikte değerlendirilir. İş ilişkisi devralan yanında sona erdiğinde toplam hizmet süresi dikkate alınır; devreden işverenin sorumluluğu ise kendi dönemi ve ilgili ücret ölçütleri bakımından ayrıca belirlenir. Bu nedenle kıdem tazminatı dosyasında çalışma dönemlerinin hangi işveren yanında geçtiğinin kronolojik olarak çıkarılması gerekir.

İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti bakımından durum nedir?

İhbar tazminatı ile kullanılmayan yıllık izin ücretinin doğumu çoğu zaman iş sözleşmesinin sona ermesiyle bağlantılıdır. Sözleşme devirden sonra devralan işveren yanında sona ermişse feshe bağlı bu haklarda son işverenin konumu belirleyicidir. Buna karşılık devir öncesi döneme ait ücret veya fazla çalışma gibi dönemsel alacaklarda borcun doğduğu zaman ve m. 6’daki birlikte sorumluluk ayrıca incelenir.

Devir işçi için haklı fesih sebebi midir?

İş Kanunu m. 6, salt işyeri devrinin işçi veya işveren bakımından haklı fesih sebebi oluşturmadığını düzenler. Devir nedeniyle çalışma koşullarında ayrıca esaslı bir değişiklik yapılması, ücretin düşürülmesi veya başka bir hak ihlali yaşanması halinde ise bu yeni olgunun kendi hukuki sonuçları değerlendirilir. Bu nedenle “işyeri satıldı, tazminatımı alıp çıkabilirim” şeklindeki genel kabul doğru değildir.

Devir nedeniyle işveren fesih yapabilir mi?

Devreden veya devralan işveren, işyeri devrini tek başına fesih sebebi olarak kullanamaz. Kanun ekonomik, teknolojik veya iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih haklarını saklı tutar. Bu durumda fesih, artık devir olgusundan değil ileri sürülen işletmesel gerekçenin gerçekliği, tutarlılığı ve iş güvencesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Gerçek devir ile alt işveren değişikliği nasıl ayrılır?

Özellikle hizmet alımı yapılan işyerlerinde eski alt işverenin ayrılıp yeni alt işverenin aynı işi sürdürmesi, her dosyada otomatik olarak işyeri devri kabul edilmez. İşin, araçların, organizasyonun ve işgücünün nasıl geçtiği araştırılır. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi varsa, m. 2 kapsamındaki birlikte sorumluluk da m. 6’dan ayrı bir hukuki temel oluşturabilir.

İşyeri devrinde hangi belgeler toplanmalıdır?

İlk işe giriş ve çıkış kayıtları, SGK hizmet dökümü, bordrolar, banka hareketleri, devir tarihi, varsa ticaret sicili kayıtları ve işçinin aynı işte kesintisiz çalışıp çalışmadığını gösteren belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Alacak talebinde hangi dönemin hangi işverene ait olduğu tablo haline getirildiğinde devreden ve devralanın sorumluluk sınırları daha sağlıklı kurulabilir.

İlgili hukuki konular

Bu konuyla bağlantılı diğer rehberler:

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın belge, tarih ve usul koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Her uyuşmazlık, somut olayın özellikleri ve mevcut deliller doğrultusunda ayrı değerlendirilir. Dosyanız bakımından uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin